artikel uit Mobiel 1, februari/maart 2004

voorpublicatie in Mobiel

Jij mág niet lief zijn

door: Hanne Rots

Deze maand (februari 2004) verschijnt bij uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum het boek

Jij mág niet lief zijn, Beschadigd voor het leven'

door pleegmoeder Hanne Rots. Een boek waar de redactie van Mobiel alvast een exemplaar van mocht lezen en waarvan u hiernaast korte fragmenten aantreft. Het is het waargebeurde verhaal over de opvang van een ernstig verwaarloosd meisje: Melanie. Op beeldende en boeiende wijze beschrijft Hanne Rots de invloed die Melanie tot haar achttiende jaar op haar en haar gezin heeft. Het is een verhaal over liefde en onmacht, veiligheid en onveiligheid en de schrijnende gevolgen van een verkeerde diagnose en te laat ingrijpen van hulpverlening. Een boek om in één ruk uit te lezen en heel herkenbaar voor pleegouders. Wij laten u, met dank aan de uitgever, graag even voorproeven.

Zaterdagochtend werd ze gebracht door haar vader. Het afscheid was geen probleem, ze had amper door dat hij wegging. Elke poging van onze jongens om contact met haar te maken werd door haar beantwoord met een stap achteruit en een afgewend hoofd. Ik stelde voor om wat te gaan drinken. We gingen om de ronde tafel zitten, Froukje in de kinderstoel, en iedereen kreeg een beker drinken voor zich. Maar Melanie wilde niet aan tafel komen en bleef op vijf meter afstand de situatie gadeslaan. Ik reikte haar een beker aan en ze draaide een kwartslag. Rogier en Maarten keken elkaar aan en wisselden een blik van verstandhouding. Laat maar waaien,' leken ze woordeloos te zeggen. Het verwachte vriendinnetje leek niet te zijn wat ze zich er van voorgesteld hadden. Ze gingen met de lego spelen en letten niet meer op Melanie. Wij besloten ook niet teveel op haar te letten en gingen ons eigen gangetje. Melanie liep voorzichtig de kamer rond, pakte van alles vast, snuffelde er even aan, likte aan sommige dingen en ging naar het volgende voorwerp. Zo verkende ze de omgeving.

Melanie speelde niet. Ze raakte voorwerpen aan, ze versleepte ze, ze liet ze achteloos rondslingeren, maar tot echt spel kwam het niet. Ze keek vaak toe hoe de andere kinderen zich in hun spel konden verliezen, maar ze maakte er geen deel van uit. Het samenspel verliep dan ook altijd raar, want Melanie liet het op de meest gekke momenten afweten. Zich met elkaar verstoppen onder een deken midden in de kamer? Ineens barstte Melanie onder de deken in een schreeuw- en huilbui uit en vloog de deken omhoog. De anderen keken verbaasd, vervolgens geamuseerd en zeiden dan: Kom maar, Melanie, het is niet eng. Zo trokken ze haar in verschillende soorten spel mee. Melanie leerde heel veel van hen, dingen die wij haar niet aan konden leren. Op een winterse zondagmorgen werden de poppen tevoorschijn gehaald. Rogier, Maarten en Melanie zaten alle drie op een stoel en waren druk bezig met poppen kleertjes aan en uit trekken. Froukje zat ergens anders te spelen, zij was nog erg klein en had haar eigen spelbeleving. Ik genoot achter een kopje koffie van de harmonieuze zondagochtend. Ineens werd de rust verstoord door Melanie die een pop stevig door elkaar schudde. Met opeengeklemde kaken keek ze de pop boos aan en zei, elk woord benadrukkend: En jij houdt nu op! Anders ga je naar je kamer! Het volgende moment vloog de pop door de kamer. Rogier en Maarten keken belangstellend toe en toen het tafereel zich herhaalde vonden ze het leuk worden. Hun poppen werden ook door elkaar geschud, met lachende gezichten, en vlogen ook door de kamer. Hun actie stelde echter niks voor in vergelijking met de kracht en intensiteit van Melanie.

Melanie was vijf jaar toen ze viel en haar knie bezeerde. Ze rende op me af en sloeg haar armen om mijn been en huilde met haar gezicht tegen mij aangedrukt. Ik kon wel huilen van vreugde! Tot nu toe zocht ze een muur op waar ze tegenaan huilde bij pijn en verdriet. Vanaf deze dag durfde ze het aan om troost bij mij te zoeken. Wat ik toen niet kon vermoeden was dat er na deze stap van haar een ongekend zware tijd voor ons beiden aan zou breken. Ik wist niet wat er allemaal precies gebeurde en bij gebrek aan begeleiding en informatie had ik alleen mijn gezond verstand en gezond gevoel om te reageren. Achteraf kan ik zeggen dat Mel een hechtingsproces met mij aan durfde te gaan. Het was een half jaar later dat ik haar maandagmorgen weer naar school bracht, en dus terug naar haar ouders, en ik een blik van haar opving waarin ze me leek te vragen: Kan ik het?' Ik zond haar van de andere kant van de hal een bemoedigend lachje terug: Ja, je kunt het.' Maar ik maakte me ernstige zorgen, want hoe zou ze thuis opgevangen worden? Zou er weer gedreigd worden dat ze niet naar ons toe mocht als ze te druk was? En wat gebeurde er allemaal waar ik niks van wist, maar waar ik wel vermoedens van had? Ik kon mijn zorgen niet kwijt, want het hele gezin was in deskundige handen,' was me verteld. Wij hoefden haar alleen maar op te vangen en verder niks.

Melanie bleef haar visie op haar moeder meermalen herzien. De ene keer was ze alles, de andere keer had ze de meest grove scheldwoorden voor haar. Ik zou het helemaal niet erg vinden als mijn moeder dood was. Ze is toch een stomme trut. Bezoeken aan haar vonden alleen plaats onder begeleiding van de voogd en Mel zag dan wit van de buikpijn. Wij zijn altijd meegegaan in haar denken over haar moeder en gaven haar de ruimte om er zelf een beeld bij te vormen. Toen ze een jaar of zes was vroeg ze me: Wil jij mijn mama zijn? Ik heb haar uitgelegd dat dit niet kon, omdat ze een eigen moeder heeft. Als compromis noemden we mij soms mama Hanne'. Door de jaren heen ben ik er bij gebleven dat ik nooit haar moeder kon zijn, hoogstens haar nepmoeder, en dat had als resultaat dat ze steevast tegen iedereen zei: Kijk, dit is mijn tante. Een verschrikkelijker titel kon ze me niet geven, maar ik wist geen betere.

Boek van pleegmoeder verschenen

Jij mág niet lief zijn, Beschadigd voor het leven door Hanne Rots, uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum, ISBN 90 313 4247 5, € 12,50, Verkrijgbaar via de boekhandel en bij Bohn Stafleu Van Loghum, Postbus 246, 3990 WA Houten, telefoon (030) 638 37 36, fax (030) 638 39 99, Internet: www.bsl.nl (contactbutton Klantenservice).