artikel uit Mobiel 1, februari/maart 2004

Respectvol opvoeden is opvoeden zonder geweld

Door: Ben Wagner, redacteur

Redactielid en ouderbegeleider/ maatschappelijk werker Ben Wagner ging naar het congres Het kan anders!' op 1 december jl in Ede.

Een congres over geweldloos opvoeden. Dit congres, bedoeld voor professionals in het brede gebied van zorg voor jongeren, ging in op de kernprincipes van opvoeden zonder geweld en de noodzakelijke wettelijke en gewenste beleidsmaatregelen om kinderen tegen alle vormen van geweld te beschermen.

Het was een dag vol presentaties, discussies, workshops en themabijeenkomsten met Nederlandse en buitenlandse inbreng. Mobiel was erbij. Dit keer geen verslag van de inhoud van het congres, maar lees mee in de persoonlijke ervaringen, bespiegelingen en gedachten van een van de toehoorders, want zo kun je een congres ook beleven

Terugslaan

Een van de eerste sprekers, de heer Lomans, algemeen directeur van Stichting Bureau jeugdzorg Gelderland, zette de toon. Er was zoveel kritiek de afgelopen periode op Bureau jeugdzorg dat het nu eens tijd werd om iets terug te zeggen (terug te slaan' werd zelfs gebezigd en dat in een congres over GEWELDLOOS opvoeden). Ik kreeg het angstige voorgevoel dat dit weer veel politiek zou worden en: ja hoor.

Ontwapenend

In de middag deed ik mee aan de workshop 'ontwapenend communiceren' en dat ging dan aan de hand van giraffenoren en wolvenoren.

De wolf (die ik overigens nog steeds een schattig dier vind en volgens mij is hij ook heel vriendelijk, ondanks Roodkapje) staat volgens mevrouw Mol (dat zijn die blinde diertjes en de schrik van een gazonhouder) symbool voor, ik citeer nu uit haar lila folder: afzonderen en de daaruit voortvloeiende oordelen, boosheid, frustratie en verdriet'. De giraf staat voor verbinden. Ik laat ze met elkaar praten.

Ik word me er bewust van of ik met giraffenoren of met wolvenoren luister.

Ik leer ook de giraf en de wolf in de ander te herkennen en ga daarmee in gesprek. Ontwapenend communiceren; je zou er bijna moordneigingen van krijgen.

Niet-gevoerde discussie

Geweld in de opvoeding mag niet. Helemaal mee eens. Maar moet dit dan ook in het wetboek van strafrecht geregeld worden? Misschien wel of misschien niet. De teneur van het congres was ondubbelzinnig: JA'. Verschillende instanties zien het liever anders geregeld (zoals de Raad voor de Kinderbescherming) en menen dat het familierecht voldoende mogelijkheden biedt om in die gezinnen waarin geweld voorkomt, in te grijpen. Wanneer er een gevangenisstraf in het vooruitzicht wordt gesteld, zal dat zeker mensen afschikken. Maar het geweld zal dan ook meer ondergronds gaan. Een discussie betreffende deze standpunten werd er niet gevoerd.

Gemiste kans

Het woord opvoedingsondersteuning werd vaak genoemd, dat moest beter en meer, dus meer geld. Maar hoe ziet die opvoedingsondersteuning er nu eigenlijk uit, welke ideeën bestaan erover en als er iemand van de aanwezigen al mee bezig is wat doen ze dan precies, wat is zijn of haar kwaliteit, zijn er vernieuwingen en experimenten te verwachten? Hoe kunnen ouderbegeleiders de gezinnen, waarin geweld veelvuldig voorkomt, bij het hulpverleningsproces betrekken en in beweging krijgen het eens anders te doen. Daarover kan een hele ochtend wel gesproken worden maar wij zijn hulpverleners en geen politici. Een gemiste kans.