Regelmatig ontvangt de redactie van Mobiel verzoeken om nader in
te gaan op de mogelijkheden voor pleegouders om hun pleegkind te adopteren.
In dit nummer het verhaal van Mirjam en Edward, die hun pleegzoon
Pepe onlangs geadopteerd hebben. Ook komt een tante van Pepe aan het
woord op pagina 11 en 12. Zij stemt van harte in met de adoptie. De
adoptie is echter niet voor alle familieleden van Pepe even gemakkelijk…
Pepe is nog maar 8 jaar oud als zijn uit Spanje afkomstige vader
overlijdt. Wantrouwen in de medische stand had vader ervan weerhouden
tijdig een arts te raadplegen. Dat moest hij - na een ziekbed
van twee jaren - uiteindelijk bekopen met de dood. Voor Pepe’s
moeder zijn die jaren slopend. Pepe, maar ook zijn 17 jaar oudere
broer, hebben daar onder te lijden. Dat gaat zo ver dat de buren zich
genoodzaakt voelen de Raad voor de Kinderbescherming in te lichten.
Pepe wordt onder toezicht gesteld. Familieleden van vader en moeder
proberen te helpen. Pepe wordt dan eens door de één
dan eens door de andere tante voor enkele dagen of een weekend opgevangen.
Dan wordt moeder zelf ziek; zo ernstig dat ook zij - slechts
acht maanden later - overlijdt. Pepe voelt zich op drijfzand staan.
Een zware last rust op zijn schouders: het verdriet om het verlies
van zijn beide ouders en de onzekerheid over wie er nu voor hem zal
zorgen.
De ooms en tantes waar hij tot nu toe wel eens verbleef, verkeren
allen in de fase dat ze ‘uit de kleine kinderen’ zijn.
Binnen de familie is er niemand die het met Pepe aandurft. Niet alleen
zijn leeftijd, maar ook de geschiedenis die hij met zich meedraagt,
speelt daarbij een rol. Het is inmiddels wel duidelijk dat er van
de toekomstige opvoeders van Pepe meer dan een normale inzet vereist
is.
Verlangen
Mirjam en Edward verlangen naar een kind, maar tot hun verdriet
is het tot nu toe niet gelukt zelf een kind voort te brengen. De resultaten
van doktersbezoeken en vele onderzoeken hebben hen de hoop op een
mogelijke zwangerschap ontnomen. Beiden hebben het sterke verlangen
een kind (en misschien wel meerdere) te willen opvoeden en groot te
brengen. Zij besluiten zich aan te melden voor adoptie van een buitenlands
kind. In de tijd dat de procedure loopt is er bij Mirjam op het werk
een collega die afwezig is in verband met het overlijden van zijn
zus. "Toen kwam hij weer op kantoor en dan ga je condoleren.
Daarbij zei hij: "Het is heel triest, want haar man is een half
jaar terug overleden." De eerste vraag van mij was: "O jee,
waren er kinderen?" Ik hoorde zo dat er een jongetje van acht
en een veel oudere broer was. De situatie bleef in mijn hoofd hangen".
Drie weken daarna informeert Mirjam hoe het gaat en vraagt of ze voor
de kinderen een plek hebben kunnen vinden. Dan hoort ze dat er voor
de oudste (25 jaar) een oplossing gevonden is, maar dat de toekomst
voor de achtjarige Pepe zeer waarschijnlijk lijkt te liggen in opgroeien
in een kindertehuis. "Ik zeg tegen Edward: ‘Laten wij dat
gebeuren?’ Als niemand hem kan hebben, dan nemen wij hem toch."
Vol twijfel over of dat wel zal kunnen, gaan ze het ‘gewoon
vragen’. Mirjam spreekt haar collega aan. Die vindt het geen
gekke vraag. Jeugdzorg, die in verband met de bestaande ondertoezichtstelling
bij de zaak betrokken is, had al gesuggereerd om eens in het bredere
netwerk van vrienden of bekenden rond te kijken.
Wending
Dat geeft hoop. Maar dan neemt de zaak een wending. Nu het ouderlijk
gezag is weggevallen, moet er iemand zijn die - ook in juridische
zin - verantwoordelijk is voor Pepe. De rechter lost dit op
door de uitoefening van het gezag toe te wijzen aan een tante van
Pepe. Tante Ans, een zus van moederskant, wordt voogdes en heeft daarmee
de volledige zeggenschap over Pepe, slechts beperkt door de ondertoezichtstelling,
die gehandhaafd blijft. De stem van tante Ans is
nu van groot gewicht. Zij heeft bezwaar tegen de plaatsing bij Mirjam
en Edward. Zulke jonge ouders zijn in haar ogen niet zo geschikt,
omdat Pepe’s ouders
al relatief oud waren. Een ander pleeggezin wordt gezocht en …
gevonden! Mirjam en Edwards hoop vervliegt. Ze leggen zich erbij neer.
"Dan moet het maar zo zijn".
Terug bij af
De kennismakingsperiode in het beoogde pleeggezin verloopt echter
niet succesvol. Pepe wordt afgewezen. De familie is terug bij af.
De druk wordt zo groot dat uiteindelijk de voogdes schoorvoetend akkoord
gaat met een kennismakingsgesprek met Mirjam en Edward. Dat verloopt
moeizaam. "De afkeuring droop er van af." Toch wordt er
een plan gemaakt voor een eerste ontmoeting. Pepe moet ook de gelegenheid
krijgen om nee te zeggen, vinden Mirjam en Edward. Maar het klikt.
En na enkele logeerweekenden verhuist Pepe naar het nieuwe gezin.
Mirjam en Edward leven nog steeds in de veronderstelling dat ze Pepe
kunnen adopteren. De gezinsvoogd, met wie ze dit hadden kunnen bespreken
en die hun op de (on)mogelijkheden had kunnen wijzen, is buiten beeld.
"Pas toen hij eindelijk bij ons woonde, zei de familie: ‘We
willen niet dat hij geadopteerd wordt. Hij mag het zelf beslissen
als hij twaalf is.’ Wij wilden hem voor altijd hebben. Doordat
het zo ging, voelden wij ons er op een gemene manier ingeluisd".
"Toen Pepe al twee en een halve maand bij ons woonde, kregen
we eindelijk contact met jeugdzorg en pleegzorg. Toen pas kregen wij
begeleiding." Ze zijn ontzettend blij met de vrouw die vanuit
de pleegzorginstelling de plaatsing begeleidt. Zij geeft de steun
die Mirjam en Edward in die fase hard nodig hebben. Pepe, die zeer
tevreden is met zijn nieuwe gezin, vertoont van tijd tot tijd heftige
reacties. "Daar reageerden wij intuïtief goed op. Het was
zo fijn om van onze begeleidster te horen dat we het goed aanpakten!"
Toch is het een onzekere periode. Terwijl Mirjam en Edward hun best
doen om zo veel mogelijk familieleden te leren kennen en te bezoeken,
blijft het contact met tante Ans moeizaam verlopen. Er ontstaat onder
meer onenigheid over een bezoekregeling met haar en jeugdzorg dreigt
zelfs de plaatsing te beëindigen. "Dat soort dingen speelden
keer op keer. Ons gezin ging eraan kapot. Na een jaar moesten we tegen
onze pleegzorgbegeleidster zeggen: We kunnen het niet meer aan".
Steun
"Ondertussen zei iedereen: Wat gaat het goed met hem! Hij was
fysiek helemaal opgeknapt (van de verschijnselen van ondervoeding),
geestelijk ging het goed met hem …" Vanwege het verstrijken
van één jaar wordt er op initiatief van jeugdzorg uitgebreid
geëvalueerd. Dit pakt gunstig uit. Doordat nu alle betrokkenen
bij elkaar zitten wordt duidelijk waar de schoen wringt. Mirjam en
Edward krijgen de steun die ze nodig hebben. De plaatsing blijft gehandhaafd.
Dan komt er enige rust in de situatie. Omdat Pepe nu een jaar in het
gezin is opgevoed, voelen de pleegouders zich enigszins beschermd
tegen onverwachte acties door het blokkaderecht. Pepe is een intelligente
jongen die goed in de gaten heeft wat er allemaal om hem heen gebeurt.
Mirjam en Edward leggen uit dat ze voorlopig pleegouders zullen moeten
blijven. Liever zouden ze definitief zijn vader en moeder willen zijn,
maar adopteren kan nu niet. Over een paar jaar, als hij 12 wordt,
kan dat misschien wel. Dan heeft hij daar zelf meer over te zeggen.
"Maar je mag wel altijd bij ons blijven" is de boodschap
die ze hem nadrukkelijk meegeven.
Pepe ontwikkelt zich goed. Met beide (pleeg)ouders ontstaat een vertrouwensband.
De adoptiewens vervaagt. Een half jaar voor zijn twaalfde verjaardag
zegt Pepe plots: "Het was toch zo dat ik op mijn twaalfde zelf
mag zeggen wat ik wil?" "Ik wil eigenlijk wel geadopteerd
worden!" Op de vraag waarom hij dat wil, antwoordt hij: "Het
voelt of jullie mijn ouders zijn geworden". Mirjam en Edward
gaan uitzoeken wat de mogelijkheden zijn. Een uitstekende advocaat
wijst hen de weg. Ook maken ze Pepe’s wens bekend bij jeugdzorg,
pleegzorg en de familie. De familie van vaders kant steunt het idee.
Bij die van moeders kant is weinig enthousiasme te bespeuren. Ze stellen
zich wat ‘formeel en koel’ op, maar accepteren de situatie
na verloop van tijd.
De procedure wordt in werking gezet. "De zitting zelf, daar moest
hij in zijn ééntje naar toe. We mochten even binnen
komen om gedag te zeggen tegen de kinderrechter, maar toen moesten
we weg. Volgens de rechtbank had hij zich kranig geweerd".
De adoptie wordt toegewezen en brengt veranderingen met zich mee.
Vanaf het moment dat Pepe zegt geadopteerd te willen worden, gaat
hij pa en ma zeggen. "Vóór de adoptie was hij altijd
inhuizig en na de adoptie was hij veel makkelijker uithuizig".
En nu het een feit is, merk je dat bij hem nog meer zekerheid ontstaat:
hier hoor ik, hier blijf ik."
