In de Tweede Wereldoorlog was hij als 16-, 17-jarige jongen onderduiker:
"Dus eigenlijk zelf ook een pleegkind". Na de oorlog werd
hij jeugdleider bij voogdijkinderen. Hij is daarna altijd betrokken
gebleven bij pleegzorg. We praten met de heer Knevel, nu bijna 80
jaar, over pleegzorg vroeger en nu. Zijn analyses liegen er niet om,
want is het vandaag de dag wel zoveel beter? Een gesprek met veel
‘zijweggetjes’.
De heer Knevel heeft een turbulent verleden. Na de oorlog, waarin
de heer Knevel zelfs in de gevangenis belandde wegens vermeende sabotage,
werd hij jeugdleider bij voogdijkinderen in Ermelo. In de jaren ’50
werkte hij in een tehuis voor jongens in Rotterdam. Ze werden opgevangen
in hun eigen omgeving en de bedoeling was dat ze teruggingen naar
het ouderlijk milieu. Daarna werd hij gezinsvoogd in Drenthe en was
het leven van de heer Knevel een aaneenschakeling van werken in de
jeugdzorg met hart voor de zaak. Van praatgroepen voor pleegouders
tot het tijdelijk in huis nemen van kinderen. Soms mochten ze zelfs
mee op vakantie.
Vandaag
Vroeger waren de beste pleegouders "mensen die niet zo’n
strikte scheiding maakten tussen goed en kwaad, die geen hoog idealistisch
beeld, maar de realiteit altijd voor ogen hadden." Het huidige
beeld is toch "dat pleegouders vaak de neiging hebben het pleegkind
te ‘claimen’ in plaats van het bij te staan en op te vangen.
Terugplaatsing naar de ouders ligt niet meer zo voor de hand. Dat
komt ook door de fragmentarisering in de jeugdzorg. De een weet niet
van de ander wat hij doet." De heer Knevel over de ‘pleegouders
van vandaag’: "Pleegouders hebben vaak wonderlijke grenzen.
Er is wel erg veel begrip voor problemen waar jongeren mee worstelen.
Maar waar gaat het om? Ook in de elfde eeuw maakten mensen zich al
zorgen over de jeugd die niet spoorde."
Netwerk
Herhaaldelijk komt de heer Knevel in het gesprek terug op de bloedband
tussen pleegkind en de ouders. En ook de omgeving van een pleegkind
is van groot belang. "Het netwerk van een kind is heel belangrijk.
Sociale contacten, scholen, kerken. Tegenwoordig wordt veel in stukjes
en fragmenten opgedeeld, terwijl je zo’n kind niet los kunt
zien van het totaal.
Daarnaast wordt bemoeienis bij problemen al snel als te bemoeizuchtig
ervaren. Snelle terugplaatsing, problemen oplossen binnen gezinnen,
hulp vanuit het netwerk, dat is mijn ideaalste vorm van pleegzorg!"
