artikel uit Mobiel 6, december/januari 2002/3

Falende ouders?

Jeugdlezing 2002

auteur: Antoinette van Wijngaarden

Jan - tje is stout
Foei pap - pa - s
Foei mam - ma - s
Van Ne - der - land

Met dit versje opent Peter Cuyvers op 6 november de Nationale Jeugdlezing 2002. Hij vraagt zich af waarom de ouders tegenwoordig zo vaak de schuld krijgen. Volgens de politiek, de media en de hulpverleners zijn veel hedendaagse (soms afgrijselijke) gebeurtenissen - denk aan Venlo - te wijten aan het falen van de opvoeders. En is dit falen een gevolg van de teloorgang van het traditionele gezin. Hebben zij gelijk?

Als je de media moet geloven is het traditionele gezin met de vader als kostwinnaar en de moeder thuis, zorgend voor de kinderen, op sterven na dood. Zij zijn vervangen door ambitieuze tweeverdieners en alleenstaande, meestal gescheiden, ouders. Kijken we naar het laatste Nationale Rapport van de Gezinsraad met de veelzeggende titel: ‘Gezin, beeld en werkelijkheid’ dan komt er een heel ander beeld naar voren. Bijna de helft van de moeders - samen goed voor zo’n twee miljoen kinderen - heeft geen (betaalde) baan. Van nog eens twee miljoen kinderen heeft de moeder een parttime baan. En van slechts 200.000 kinderen werken allebei de ouders fulltime. Veel mensen scheiden, maar niet als zij kinderen hebben.Van de gezinnen met kinderen blijft meer dan 85% intact. Het traditionele gezin is springlevend.

Mislukte ouders

Maar het gezin wordt alom ondergewaardeerd. Het is een vicieuze cirkel: de pers is voortdurend op zoek naar schokkende voorbeelden die bewijzen hoe slecht het gaat met de opvoeding. Politici en hulpverleners zijn hen behulpzaam. Politici hebben jarenlang alles wat de openbare ruimten maar een beetje controleerde, wegbezuinigd. Nu er zich hier steeds vaker problemen lijken voor te doen, zoeken zij een zondebok. Uit de hoek van de hulpverlening klinken geen tegengeluiden. Mislukte ouders zijn voor hen een lucratieve doelgroep.

Vuist

Volgens Cuyvers wordt het tijd dat ouders zich verenigen. Het gaat om 2,5 miljoen gezinnen. Die moeten toch een vuist kunnen maken: Kroonlidmaatschap van de SER. Algemeen Bestuur van de Kinderopvang. Medezeggenschap bij de planning van Vinex-locaties (dan hoeven we niet drie jaar te wachten op een busverbinding, winkel of crèche). Een vergoeding voor pleegouders (niet te vervangen door welk instituut dan ook) en een getuigschrift voor degene die kinderen heeft grootgebracht. Tot slot stelt hij voor om het eerste contact dat elke ouder heeft met de overheid drastisch te wijzigen. In plaats van aangifte te moeten doen - alsof het hier gaat om een misdrijf - zou de jonge vader verblijd moeten worden met een ‘ouderschapsakte’: ‘Dank u dat u de opvoeding van een toekomstig burger op u neemt. Wij van onze kant als overheid zullen ons uiterste best doen om u, namens al uw medeburgers in die belangrijke taak te ondersteunen.’ l

Noot
De Nationale Jeugdlezing wordt jaarlijks georganiseerd door Humanitas, Trouw en Jantje Beton.
Peter Cuyvers is directeur van Family Facts, adviesbureau voor opvoedingsvraagstukken.