artikel uit Mobiel 5, oktober/november 2001

Wie het weet mag het zeggen...

Door: Kate Eaton

Op de vragen of de vakantie van Ruud en Thea in Japan of Ommen moest plaatsvinden en wat de beste oplossing zou zijn voor Dennis, hun pleegzoon, reageerden de pleegouders van Remi.

Nadat Remi (8) binnen een half jaar beide ouders verloor werd hij tijdelijk opgevangen door familie. Toen hij bij zijn nieuwe pleegouders kwam wonen hadden zij al een reis naar Maleisië op het programma staan. Zijn familie wilde er niet van horen dat Remi mee zou gaan: hij kon het beste bij hen verblijven. De gezinsvoogd meende dat het Remi goed zou doen te ervaren dat zijn pleegouders ook weer terug kwamen en dat afscheid niet altijd definitief is.
Na drie maanden in het pleeggezin te hebben gewoond, brak het moment van vertrek aan. Na een kwartier hadden zij een huilende Remi aan de telefoon: "Ik ga jullie zo missen". Afgesproken werd om de dag te bellen. Die belofte confronteerde de pleegouders met de vraag of het wel verstandig was om steeds contact te hebben: Remi hield zich steeds hoorbaar ‘groot’.

"De reis was een mooie ervaring, maar de thuiskomst vergeten we echt nooit meer." In de aankomsthal werden Remi’s pleegouders door hem, een oudere broer en een oom opgewacht. Zodra Remi zijn pleegouders zag, leek er letterlijk een zware last van zijn schouders te vallen. Als een aapje hing hij de rest van de dag om hun nek. Maandenlang sliep hij slecht en mochten zijn pleegouders niet tegelijkertijd weg. Na maanden kwam eruit hoe in de steek gelaten en eenzaam hij zich had gevoeld. Zelfs onlangs kwam het nog ter sprake. Remi is nu twaalf en een heel zelfverzekerd joch, maar verzuchtte bij het zien van een hysterisch jongetje dat om zijn moeder riep: "Zo voelde ik me ook, toen jullie naar Maleisië waren".
Remi’s pleegouders: "Wat voor Thea en Ruud een geweldige ervaring betekent, zou voor Dennis wel eens een drama kunnen zijn. Dat zou voor Thea en Ruud toch ook een schaduw over de reis werpen? Als Dennis meenemen geen optie is, ligt Japan er over tien jaar ook nog wel. We wensen Thea en Ruud veel sterkte met hun keuze, waarbij eigenlijk elke optie voor- en nadelen heeft. We hopen dat met veel wijsheid de best mogelijke oplossing wordt gevonden."

Wat gebeurde er met Dennis?

De pleegzorgwerker van Dennis stelde voor hem voor de duur van de vakantie (vier weken) onder te brengen bij een vakantiepleeggezin. Thea en Ruud zochten zelf een vertrouwd adres: bij de zus van Ruud. Dennis logeerde daar twee weken en kampeerde twee weken met zijn vader en opa en oma. Voorgaande jaren deed hij dat gedurende een week. Dennis was zelf tevreden met de oplossing. Bij een vakantie in Japan kon hij zich niets voorstellen en hij hield nu eenmaal niet van avontuur en uitdaging. En achteraf was iedereen tevreden. Ruud en Thea hadden een prima vakantie en Dennis ging de volgende twee jaar op vakantie met Ruuds zuster: zonder dat dat hoefde, gewoon voor de lol. Ook gaat hij nog ieder jaar twee weken kamperen met zijn vader.

Erics agressie

Een dilemma van een andere orde betreft het verhaal van Eric (9), die al zes jaar bij Sam en Ellen woont. Eric is niet extreem lastig, eerder wat angstig. Hij heeft de neiging zich terug te trekken als hij iets moeilijk vindt. "Dat valt te verklaren, want Eric is nauwelijks gehecht", meent de kinderpsycholoog. "Je moet er niet op rekenen dat jullie hem bij je kunt houden tot hij zelfstandig is." Dat willen Ellen en Sam helemaal niet horen. Zij houden van Eric en geloven dat hun kwetsbare, teruggetrokken jochie in een tehuis naar de bliksem zou gaan.
Soms komt Eric wat los, dan is hij brutaal en luistert niet. "Dat moet je positief zien", zegt de begeleider. "Dat durft hij bij jullie." Zou Eric zich dan toch nog gaan hechten? Dat willen Ellen en Sam wel horen. De kinderpsycholoog had het mis! De toekomst ziet er niet zo slecht uit.
Dan, korte tijd later, gaat Eric vreselijk tekeer. Na een kleine tegenslag verbouwt hij zijn kamer. Sam probeert hem te kalmeren vanachter een half open deur, terwijl Eric speelgoed en meubilair tegen de deur gooit. Er volgt een hartverscheurende huilbui en de rust keert weer.

Een periode met soortgelijke incidenten volgt. Ruzies worden gevolgd door aanhankelijk gedrag. En dan, enige weken later, treft Sam bij thuiskomst Ellen ontzet aan. Een dolle Eric heeft haar geschopt en uitgescholden na een vermaning. Eric is met negen jaar even groot als Ellen, en veel sterker. Een buurvrouw noemde hem eens vertederd ‘het koekoeksjong’. Na zijn uitbarsting was Eric naar zijn kamer gevlucht. Sam zocht hem op. "Wij gaan nu weg en als we terugkomen ga jij ons vertellen hoe het verder moet. Zoals het nu gaat, kan het niet langer." Ellen en Sam trokken hun jassen aan en verlieten het huis. Lange tijd liepen ze door hun woonplaats, zichzelf afvragend ‘Hoe verder? Zo kan het toch niet eindigen?’, nadenkend over een andere aanpak. Thuisgekomen troffen zij Eric op de bank aan, hij bood hen pepermunt aan en zei: "Sorry, ik zal het niet meer doen."

Wat zou uw ‘andere aanpak’ inhouden? Heeft u een dergelijk dilemma meegemaakt? Hoe ging u daarmee om en wat leverde dat op? Laat het ons weten. Schrijf of naar de redactie van Mobiel, postbus 2781, 3500 GT Utrecht.