Het ‘gastenboek’ van de internetsite van pleegzorg staat
vol met negatieve ervaringen. Een tijdje geleden kwam het ‘meldpunt
pleegzorg’ in het nieuws. Dat meldpunt is opgestart door een
aantal personen met veel negatieve ervaringen met pleegzorg. Zij hebben
de klachten verzameld en in de vorm van een zwartboek aangeboden aan
Agnes Kant van de SP. Een goede zaak, want elke nare ervaring van
pleegouders verdient het om gehoord te worden. Tegelijkertijd is er
een nieuwe pleegoudervereniging gestart: ‘pleegzorg unite’.
Nieuwe clubs, die zich willen werpen op de kwaliteitsverbetering van
pleegzorg en de positie van pleegouders. Het is te begrijpen dat deze
groepen een eigen gezicht willen hebben en zich willen profileren
op een heel eigen wijze. Tenslotte kiezen pleegouders die groepering
uit waarbij zij zich thuis voelen en die naar hun idee hun belangen
het beste vertegenwoordigt.
Versnippering
Belangrijk is, dat elke organisatie zich sterk maakt met items die
opkomen uit de eigen geledingen. Een keuze kan dan zijn om te verenigen
of te organiseren op basis van bijvoorbeeld politieke of levensovertuiging,
leeftijd, of de gekozen strategie om doelen te bereiken. Op deze manier
kunnen er diverse organisaties ontstaan/bestaan met een veelal zelfde
doel.
Het terrein waarop gericht wordt, in dit geval positieverbetering
en kwaliteitsverbetering, kan daar alleen maar wijzer van worden.
Concurrentie kan moordend zijn, maar eveneens zeer positief uitpakken.
Er moet echter wel voor gezorgd worden dat concurrentie in de pleegzorg
niet leidt tot versnippering en het afzwakken van de motivatie tot
verenigen. Toch is dat wat momenteel een beetje aan het gebeuren is.
Verliezers
De nieuw gestarte clubs richten zich op hetzelfde werkveld als de
NVP. Ze weten waarvoor ze staan, en zoeken volop de publiciteit. Ze
groeien niet door eigen activiteiten en onderbouwde aanbevelingen,
maar lijken soms hun bestaansrecht te moeten uitleggen door te wijzen
op de subsidiëring van de NVP en de daardoor vermeende afhankelijkheid
van overheden en instellingen. De NVP wordt afgeschilderd als de voordeurmat
van de instellingen. De NVP reageert hierop door de nieuwe initiatieven
niet te ondersteunen.
Het lijkt me niet in het belang van de zaak (kwaliteitspleegzorg
en verbetering van de positie van pleegouders) om op elkaar af te
geven, te willen bewijzen wie nu het meeste doet voor pleegouders
en wie de meeste meldingen krijgt. Bij zo’n onderlinge race zijn
alleen maar verliezers.
Het gaat om partijen met eenzelfde doel, waar door de strijd de aandacht
afgaat van het oorspronkelijke belang en tegelijkertijd de geloofwaardigheid
in diskrediet komt. Winnaars zijn dan de ‘tegenstanders’
in het werkveld. Ik zeg niet dat datgene hier gebeurt. Ik zie ook
voorzieningen niet stiekem achter elke boom staan. Ik denk wel dat
we moeten uitkijken dat straks de voorzieningen voor pleegzorg en
de overheden met alle partijen apart om de tafel gaan zitten en daar
hun voordeel uithalen, terwijl wij onderling nog aan het ruziën
zijn en onze onderhandelingspositie steeds meer verzwakken. En dat
doen we dan zelf.
Profileren
Het is onzin om te roepen dat subsidie afhankelijk maakt. Subsidie
wordt aangevraagd en verstrekt, omdat de noodzaak wordt ingezien van
een goed draaiende en continue organisatie die pleegouders vertegenwoordigt.
Iedereen is daar bij gebaat. Pleegouders, omdat hun belangen goed
vertegenwoordigd kunnen worden, en de overheid, omdat zij gebaat is
bij een kritisch orgaan dat inzicht kan bieden in het functioneren
van instellingen binnen de jeugdhulpverlening en in de bejegening
van pleegouders.
Afhankelijk word je door personen. Afhan-kelijk word je wanneer je
bang bent om eerlijk en duidelijk je mening te zeggen, wanneer je
continu afwegingen maakt met ‘geld’ in je achterhoofd. Afhankelijk
word je door bestuurders die niet daadkrachtig kunnen of durven zijn.
Afhankelijk ben je wanneer je je principes verkoopt om subsidie te
verkrijgen.
Ik weet dat dit bij de NVP niet aan de orde is.
Ik kan me wel voorstellen dat er geluiden opgaan dat de NVP zich
momenteel niet laat zien als een organisatie met actiebereidheid,
met het gevoel de barricades op te willen gaan. Dat zij zich opnieuw
moeten gaan profileren op voorwaarden... Meer moet inspelen op maatschappelijke
ontwikkelingen... Dat er een discussie gevoerd moet worden over professionaliteit
en we niet moeten blijven hangen in praten over communicatie.
Professionele organisatie
Hoe zou volgens mij de organisatie van pleegouders er uit moeten
zien? Er moet een professionele organisatie zijn die de belangen van
pleegouders behartigt. Professioneel, omdat het aantal vrijwilligers
dat fulltime of parttime kan werken aanzienlijk terugloopt. Professioneel,
omdat het accent van deze organisatie moet liggen op belangenbehartiging,
positieverbetering en -bewaking, strijdbaarheid en er daarvoor continuïteit
en ‘beroeps’krachten nodig zijn. Professioneel, omdat er
dan gewoonweg ook meer geld ter beschikking is. Professioneel vooral
ook, omdat geen instelling of overheid om zo’n club heen kan.
Ik vind het verder niet verkeerd om pleegzorg opnieuw te bekijken
en te belichten welke taken die door pleegouders uitgevoerd worden,
professioneel zijn. Ik heb mijn ideeën wel richting een vakbond
voor ‘uitvoerders van de pleegzorg’:
Een combinatie van een professioneel kader en een kader van vrijwilligers
met ieder hun eigen werkterrein, lijkt mij een goede werkwijze.
De professionele organisatie moet in staat zijn pleegouderinitiatieven
te ondersteunen. Zij zal moeten samenwerken met de diverse personen,
verenigingen etc. die zich richten op het verbeteren van de (rechts)-positie
van pleegouders en de kwaliteit van het werkveld. Acties en dergelijke
kunnen gedragen en ondersteund worden door de professionele krachten.
Geen ergernis over en weer, geen wijzen naar, maar juist vooruit kijken
en respect voor elkaar.
De NVP beschikt mijns inziens over voldoende kennis en potentieel
om deze kar te trekken en tevens ondersteunende organisatie te zijn.
Een en ander vraagt wel een bepaalde denkwijze en moed.
Voorlopig blijft alles nog bij het oude, mijn droom blijkt misschien
in de toekomst een uitvoerbare utopie. Laten we in het pleegzorgveld
er in ieder geval voor waken als pleegouders tegenover elkaar te komen
staan. We moeten elkaar versterken om datgene te bereiken waarvoor
we staan: een kwalitatief goede jeugdhulpverlening en pleegzorg, waarbinnen
kinderen de kansen krijgen waar ze recht op hebben en pleegouders
het nog leuk vinden pleegouder te zijn.