artikel uit Mobiel 6, december 2000/januari 2001

Idealisme en naïviteit, briefwisseling

thema: Het hoofd boven water houden

Door: Michelle en Bert

Dag Bert,

Nou Bert, onze eerste plaatsing zit erop. Bijna zes maanden twee zusjes van 2 en 3 jaar opgevangen. Samen met onze eigen kinderen van vier en vijf was dat een half jaar heel hard werken. En nu ze weg zijn gaan de rest van mijn gezinsleden over tot de orde van dag en heb ik het er maar wat moeilijk mee. Onze kinderen accepteren hun vertrek gewoon. Er worden weinig woorden aan vuil gemaakt en na een paar dagen hadden ze hun eigen spel weer opgepakt. Dat is op zich heel erg fijn. Blijkbaar kunnen hun papa en ik zomaar twee pleegkinderen binnenhalen, die direct geaccepteerd worden. Onze kinderen leven met de dag en snappen best wat er aan de hand is: dat het tijdelijk is en dat ze vroeg of laat weer zullen vertrekken. Maar ze leven gewoon door. Uit het oog, uit het hart?

Bij mij werkt dat niet zo. Ik ben totaal uit mijn doen geraakt. Hun vertrek was vrij plotseling, want onze spankracht was op: de oudste kon echt niet hechten. In plaats van stapjes voorwaarts, duikelden we samen nog dieper het gat in. Het heeft heel lang geduurd voordat ik durfde toe te geven dat ons gezin haar niets meer kon bieden en dat het beter was om niet samen verder te gaan. Vanuit de plaatser kregen we toen het erop aankwam niet de gewenste ondersteuning. En toen het echt niet meer ging, was het dus ook snel voorbij. Daar heb ik een rotgevoel aan over gehouden. Ligt het aan mij, ben ik niet geschikt als pleegmoeder? Waarom gebeurt er pas wat als je echt al over je grenzen bent? Is dit representatief voor pleegzorg? Ik denk dat het niet alleen aan mij kan liggen. Pleeggezinnen zijn ook maar een radertje in het geheel van jeugdzorg en als nieuw pleeggezin moeten we blijkbaar nog een hoop leren. Ik ben wel mijn idealisme kwijt: ik kan dus niet alle kinderen (wel even) helpen… En wat ik daarbij ook verloren heb is mijn naïviteit. Succes is afhankelijk van vele factoren en soms werken die niet allemaal mee. Bij ons dus. Dat maakt mij boos en teleurgesteld. Wat denk jij, hoe kan ik mezelf weer opladen om een volgende plaatsing 'aan te kunnen'.

Michelle, (pleegmoeder)
 

Hallo Michelle,

Een paar maanden geleden nog een en al enthousiasme en nu zijn de pleegkinderen weg. Je schrijft dat de oudste zich echt niet kon hechten en dat het 'heel lang' heeft geduurd voordat je durfde toe te geven dat je gezin niets meer kon bieden. Een paar maanden is echter niets in de pleegzorg, of het nou goed gaat of slecht. Pleegzorg is iets van lange adem en hechting al helemaal.

Sommige kinderen hechten zich nooit meer echt; dat is jammer maar er is goed mee te leven. De natuur heeft de (kleine) mens blijkbaar een bescherming tegen te veel teleurstellingen gegeven: niet meer hechten en van de ene dag in de andere leven. Dat kan een nuttig middel zijn voor een kwetsbaar wezen in een onveilige leefwereld. Dat patroon is niet zomaar te doorbreken en soms is dat maar goed ook. Jouw pleegkinderen zouden immers nu alweer een lidteken opgelopen hebben omdat ze, uiteraard geheel tegen jouw intenties, opnieuw in de steek zijn gelaten. Jij hebt je hart wagenwijd geopend voor je nieuwe gezinsleden, omgekeerd was dat niet het geval. Waarom zouden ze ook? Misschien bevat de houding van je eigen kinderen veel wijsheid: welkom en.......tot ziens!

Hechten duurt overigens altijd lang, ook als je uit gezonde verhoudingen voort komt.
Hoe goed voorbereid ook, pleegzorg blijft voor een deel een 'blind-date'. Natuurlijk kun je er van alles aan doen om te proberen het dubbeltje op zijn kant in de juiste richting te laten vallen, maar de mogelijkheden zijn beperkt. Die relativering moet je in je achterhoofd houden om van daaruit samen met je gezin uit te zoeken wat jij en de andere gezinsleden willen en kunnen met pleegzorg. Besef dat dit heel verschillend kan zijn voor jou, voor je partner, voor je kinderen. Respecteer dat en trek van daaruit jullie plan. De pleegzorgbegeleider en wellicht de laatste plaatser kunnen puzzelstukjes aandragen voor dat proces, door onder andere met jullie de afgelopen plaatsing heel goed te evalueren. Praten, praten, praten, dus. Nu, en ook tijdens een eventuele volgende plaatsing. Ook praten (en luisteren) als alles goed gaat of lijkt te gaan; daarmee ontwikkel je een fundament voor de minder makkelijke periodes die beslist zullen volgen.

Idealisme en naïviteit zijn geslonken; pijnlijk en vervelend natuurlijk, maar misschien is er een portie (minder leuk) realisme toegevoegd. Probeer er lessen uit te trekken, dan is ook deze poging om iets voor andermans kinderen te betekenen niet voor niets geweest. Wat jullie besluit ook moge zijn, je hebt het geprobeerd. Meer kan je van een mens niet verwachten.

Sterkte en succes,

Bert (pleegzorgbegeleider)