De dood komt overal. Ook in pleeggezinnen. Een pleegkind heeft zelfs
veel meer kans om een dierbaar persoon te verliezen. Niet alleen kan
in het 'eigen' gezin iemand sterven, maar ook in het pleeggezin kan
een gezinslid, grootouder of ander familielid overlijden.
Pleegkinderen hebben meer meegemaakt dan andere kinderen, die niet
uit huis zijn geplaatst. Dit maakt hen kwetsbaarder als er zich een
nieuw verlies voordoet. Soms is hun basis te wankel om de klap op
te vangen. En soms merkje dat juist kinderen die veel hebben meegemaakt
wijzer en sterker kunnen zijn dan je ooit voor mogelijk hebt gehouden.
Belangrijk is dat pleegouders beseffen dat een verlies door de dood
met extra aandacht begeleid moet worden.
Dit themagedeelte gaat over doodgaan en rouwverwerking in een pleeggezin.
Het begint met Bella, een meisje van elf, die vertelt hoe het voor
haar voelde toen haar mama doodging. De pleegouders van Bella hebben
haar op een mooie manier begeleid. Ze vertellen dat ze niets achter
hebben gehouden over de dood van Bella's moeder, zelfs al waren de
gebeurtenissen pijnlijk.
Hoe gaan kinderen eigenlijk om met een groot levensthema als 'dood'?
Orthopedagoge Annet Weijers helpt in haar praktijk kinderen die rouwen
om een gezinslid. In haar bijdrage zegt zij dat het essentieel is
dat (pleeg)ouders ruimte laten voor de gevoelens van verdriet en pijn,
en het (pleeg)kind het vertrouwen geven dat alle gevoelens ook gevoeld
mogen worden. Daarbij weet het kind zelf vaak het beste wat goed is
om te doen of laten. Als er maar ruimte is om alles te mogen uiten.
Soms kiezen pleegouders voor het opvangen van een ernstig ziek kind
dat niet meer beter kan worden. Wat komt er dan allemaal op je af?
Hoe bereid je een (pleeg)kind voor op de naderende dood, en hoe onderhoud
je dan het contact met de eigen ouders? Wat zijn je formele rechten
als pleeggezin als je pleegkind is overleden? MOBIEL interviewde een
pleeggezin dat met emotionele en andere vragen in dit opzicht worstelde.
Kunnen pleegkinderen erven van pleegouders? Nee, zegt notaris Annelies
Janssen, tenzij dat in een testament wordt vastgelegd. Voor dit themagedeelte
schreef zij afsluitend een uiteenzetting over pleegkinderen en erven.
De dood kan door niemand worden ontlopen. Vroeg of laat krijgen we
er allemaal mee te maken. Uit uw reacties blijkt dat we dan veel kunnen
leren van kinderen die er al vroeg in hun leven mee om leren gaan.
Het laatste woord is dan ook aan een kind. Het is een citaat uit een
prachtig boek, getiteld 'Ik krijg tranen in mijn ogen als ik aan je
denk', een boek vol uitspraken van kinderen tussen de 6 en 12 jaar
die een vader of moeder zijn kwijtgeraakt:
'Papa heeft een schat in mij achtergelaten. Een hemelse schat,
want ik heb mijn papa eigenlijk geschonken aan de hemel. En daarom
laat hij een schat achter van wijsheid en andere dingen. En ik heb
heel veel dingen geleerd. Ik ben wijzer geworden. Ik zie nu in dat
de dood niet iets vreselijks is.' (Hanell, 9 jaar).
Aan dit themagedeelte werkten mee:
Marijke Cnossen
Ineke Exel
Sonja Nijon
