De toekomst
van meerderjarige pleegkinderen met een handicap
door: een medewerker William Schrikker
Stichting
zie ook: Je moet ze bij de
weg zetten
Voor veel jongeren is achttien een magische
leeftijd. Want met achttien ben je geen kind meer. Althans, voor de
wet ben je dan meerderjarig en dus verantwoordelijk voor je eigen
doen en laten. Voor veel jongeren verandert er niet zoveel; in de
praktijk maken de kersverse meerderjarigen hun opleiding af, of gaan
op zoek naar een baan. Langzaam groeien ze zo naar een zelfstandig
bestaan toe. Bij jongeren met een handicap is dit allemaal minder
vanzelfsprekend. Letterlijk of figuurlijk kunnen zij nog niet op eigen
benen staan. Hoe ziet de toekomst van pleegkinderen met een handicap
eruit?.
Is voor jongeren de grens van achttien überhaupt
al vrij willekeurig, dit geldt zeker voor pleegkinderen met een handicap.
De zorg voor hen houdt immers niet op bij achttien. Voor hen moet
nog van alles geregeld worden. De Voorziening voor Pleegzorg van de
William Schrikker Stichting, gespecialiseerd in de begeleiding van
pleeggezinnen die pleegkinderen met een handicap opvangen, kaart het
onderwerp meerderjarigheid dan ook al in een vroeg stadium aan. "Ja,
er verandert wel iets in de begeleiding van wat oudere pleegkinderen,"
zegt een pleeggezinbegeleider. "Naarmate ze ouder worden, probeer
ik ze er steeds meer bij te betrekken. Tenslotte gaat het om hun leven
en toekomst."
Voortzetting van de begeleiding
Bij pleegkinderen met een handicap kan de pleegzorgbegeleiding
ook na het bereiken van de meerderjarige leeftijd voortgezet worden.
Een pleeggezinbegeleider vertelt: "Ik begeleid een jongen van zeventien,
John. Hij komt uit Eritrea. Zijn oom en tante zijn pleegouders. Laatst
hebben we een afspraak gehad waarbij we besproken hebben wat er moet
gebeuren als John achttien en dus meerderjarig wordt. Het komt er
op neer dat zijn meerderjarigheid eigenlijk te vroeg komt; we hebben
meer tijd nodig. Er is namelijk een vermoeden van autistisch gedrag
bij hem. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan. Daarom hebben we in
onderling overleg besloten de pleegzorgbegeleiding na zijn achttiende
verjaardag nog een jaar door te laten lopen."
De pleegzorgbegeleiding kan worden voortgezet tot en met de drientwintigste
verjaardag van het pleegkind. Op zich verandert er dan niet zo veel;
de pleegouders behouden de pleegzorgvergoeding en ook de pleeggezinbegeleider
blijft op bezoek komen. Wel zal de begeleiding meer en meer in het
teken van de toekomst komen te staan en wat daar allemaal voor geregeld
moet worden.
Doelgerichte voortzetting
Er moet nogal wat geregeld worden. Hoe zit het met
de financin? Met verzekeringen? Waar gaat het pleegkind wonen? "Net
als John heeft pleegvader de Eritrese nationaliteit,"vervolgt de pleeggezinbegeleider
zijn voorbeeld. "Waar de man problemen meer heeft, is dat hij niet
precies weet hoe het allemaal werkt in Nederland. Hij weet gewoon
niet wat hij allemaal moet regelen als zijn pleegzoon straks meerderjarig
is. Een uitvaartverzekering kennen ze in Eritrea bijvoorbeeld niet.
Maar pleegvader zag er het belang wel van in. Een WAverzekering?
Ja, ook dat moet geregeld worden, net als het ziekenfonds en een WAJONG-uitkering.
Gelukkig is pleegvader heel coöperatief; ik heb een goede band
met hem. En zijn vrouw werkt in de ziekenverzorging en spreekt goed
Nederlands, dus dat maakt de communicatie ook makkelijker.
Samen bekijken we wat het beste is voor de jongen en wat er geregeld
moet worden. Hoe de toekomst van de jongen er uitziet? Begeleid wonen
in een woonvoorziening voor verstandelijk gehandicapten ligt het meest
voor de hand. Maar daar zijn lange wachtlijsten voor en daarom zetten
we de begeleiding door tot de jongen 'onder de pannen' is, om het
even plastisch uit te drukken. Want ik vind dat je wel een duidelijk
doel voor ogen moet hebben als je de pleegzorgbegeleiding na de achttiende
verjaardag van het pleegkind voortzet. Het moet geen uitstel zijn
omdat de pleegouders hun pleegkind dan nog wat langer in huis kunnen
houden."
Goede voorbereiding op de toekomst
De Voorziening voor Pleegzorg van de William Schrikker
Stichting probeert pleegouders zo goed mogelijk te helpen bij de voorbereiding
op de toekomst van het meerderjarige pleegkind.
Met financin bijvoorbeeld: kan het pleegkind de gevolgen van zijn
handelingen overzien of moet het beschermd worden via curatele, bewindvoering
of mentorschap? En, hoewel veel pleegkinderen nog voortgezet (speciaal)
onderwijs volgen als ze achttien worden, hoe zit het met een toekomstige
werkkring? Is de wet Sociale Werkvoorzieningen van toepassing of biedt
een dagverblijf voor gehandicapte volwassenen uitkomst?
Ook al gaat het pleegkind ergens anders wonen, de contacten met het
pleeggezin blijven in veel gevallen intact. Een pleegmoeder vertelt:
"Simon is autistisch. Hij is nu meerderjarig en woont in een woongroep
voor gehandicapten. Iedere woensdag komt hij nog bij ons langs en
n keer in de drie weken komt hij een heel weekend. En ook als hij
naar de tandarts moet, ga ik nog mee. Simon heeft bijna negen jaar
bij ons gewoond, dat schuif je niet zo maar opzij."
Je
moet ze bij de weg zetten
De familie Te Winkel heeft
al jaren pleegkinderen. Hun specialisme brengt hen veelal
zwakbegaafde kinderen in huis. Een van hen is Anita. Vorig
jaar werd Anita 18. Ze moest een eigen plek hebben buiten
het pleeggezin. Het liefst beschermd kamerwonen.
Anita was er aan toe op zich zelf te gaan wonen. Ze verstoorde
de gang van zaken in het gezin te veel. Ze ging zich als derde
volwassene gedragen. Dat namen de andere kinderen weer niet.
Bij de SPD werd een aanvraag voor beschermd kamerwonen ingediend.
Te laat in feite. Eigenlijk moet je er al op hun 11e en 12e
leeftijdsjaar mee beginnen. Er is een enorme wachtlijst, te
weinig geld en dus te weinig plaats. De pleegzorgbegeleider
gaf wat contactadressen. De William Schrikker Stichting stelde
een rapportje op voor de SPD en daarmee was de kous af. Regel
het maar verder zelf.
Het lijkt wel of ze denken:
"Lukt het direct niet dan zetten ze het kind toch niet
op straat , dus het komt vanzelf goed."
Eigenlijk zou je de plaatser schriftelijk te kennen moeten
geven : "Met 18 zorgen jullie dat alles geregeld is.
Zo niet , dan zetten we haar met al haar hebben en houden
bij jullie op de stoep. Dat bekijk je het maar." Maar
dat doe je niet, dus ga je maar zelf overal achteraan en zorg
je vooral dat de druk op de ketel blijft.
Met Anita gaat het nu prima. Ze zit nu bijna een jaar op beschermd
kamerwonen. Ze heeft vast werk. Financieel wordt ze door de
familie Te Winkel gecoacht. Ook gaan ze samen kleding kopen.
Elke maand komt ze een weekend bij de Te Winkels logeren en
dat is steeds een groot feest..
|
