door Anjo van Hout en
Kitlyn Tjin A Djie
redactie Mobiel
De Nederlandse samenleving
kende in het verleden belangrijke sociale verbanden zoals
de buurt, de wijk, de familie en de kerk. Burenhulp,
opvang bij familie of door de kerk was heel gewoon. Als
het nodig was konden kinderen vrij eenvoudig, tijdelijk
ergens worden ondergebracht. Deeltijdpleegzorg werd dat
toen nog niet genoemd, maar gedeelde zorg voor kinderen
was het zeker.
Sinds de jaren 80 is
de individualisering in onze samenleving toegenomen, en
het kerngezin niet langer de norm.
Door het hoge aantal
echtscheidingen zijn er steeds meer 'eenoudergezinnen'
en 'nieuw samengestelde gezinnen'. De zorg voor kinderen
wordt hierdoor veel vaker gedeeld door verschillende
volwassenen, die niet de biologische ouder zijn. Kinderen
kunnen heel goed opgroeien met die gedeelde ouderrol,
mits zij geen keuzes moeten maken tussen deze volwassenen
en daarmee in een loyaliteitsconflict
terechtkomen.
De Nederlandse
samenleving is in de afgelopen decennia ook een
multiculturele samenleving geworden. De sociale verbanden
bij niet-Nederlanders zijn in de regel sterk. Onderling
vangt men elkaars kinderen op. Zo kent het Surinaamse
matriarchale familiesysteem een sociaal moederschap, wat
betekent dat meerdere volwassenen, met name vrouwen, de
zorg voor de kinderen delen. In andere culturen nemen
grootouders een deel van de opvoeding van de kinderen
over, omdat de ouders werken.
Gedeeld ouderschap kan
soms ook een noodzaak zijn. Bijvoorbeeld wanneer kinderen
uit huis worden geplaatst en pleegouders een deel van de
zorg overnemen. Gelukkig wordt er door de begeleidende
maatschappelijk werkers steeds meer gewerkt aan een goede
overlegsituatie tussen ouders en pleegouders. En ook in
dergelijke situaties kunnen kinderen zich positief
ontwikkelen, mits aan de bovenstaande voorwaarde is
voldaan.
Gedeelde zorg voor
kinderen is van alle tijden en van alle culturen. Ook in
onze geïndividualiseerde samenleving is er genoeg
belangstelling om die zorg te delen. Deeltijdpleegzorg
biedt daarvoor perspectieven aan ouders en kinderen die
in een situatie verkeren waar tijdelijk de draaglast
groter is dan de draagkracht.
In veel gevallen kan
deeltijpleegzorg zwaardere &endash en dus duurdere
&endash vormen van hulpverlening voorkomen. Een
wettelijke regeling, een eigen financieringsvorm en een
gedegen plan van aanpak van de Voorzieningen voor
Pleegzorg zijn dan wel de stappen die gezet dienen te
worden om in de 21e eeuw ook deze vorm van pleegzorg
verder te professionaliseren.
