artikel uit Mobiel 6, december 1998

Ervaringsverhaal: Bang en bang

Zomaar bang en 'pleegbang'

Door Eva den Besten, pleegmoeder

Onze pleegzoon woont twee jaar bij ons. Dat lijkt heel lang en is toch nog zo kort. Toen hij kwam was hij met zijn 9 jaar een hele vent. De grootste babbels, overal vragen over. Hij wilde alles weten, zich met alles bemoeien en overal bij zijn, om z'n controle maximaal te kunnen uitoefenen. De eerste 9 maanden had hij je als pleegmoeder dan ook overal voor nodig, vanaf het opstaan tot het naar bed gaan. Eigenlijk een heel angstig jongetje, met een enorme behoefte aan zekerheid, veiligheid en grenzen. En bijna overal bang voor...

Toen Sander kwam hadden we de overgang naar de nieuwe school zorgvuldig voorbereid. Zijn grootste angst was dat hij op de nieuwe school weer gepest zou worden. De school vertelde aan Sander en mij hoe ze met pesten omgingen en we spraken af wie hij het zou vertellen als hij toch gepest zou worden. De eerste zes weken haalde en bracht ik hem. Op een dag vond Sander het tijd om zelf naar school te gaan en werd hij opgehaald door een klasgenoot. De tweede dag ging dit al mis. 'We werden gepest door een zwarte jongen en ik ga nooit van mijn leven meer alleen naar school.'

Ik haalde en bracht hem dus weer. Gaandeweg ontdekte ik dat Sander er van overtuigd was dat de jongen het op hem gemunt had. 'Hij kijkt zo naar me en dat vind ik eng'. Maar de jongen zag hem niet staan, reageerde helemaal niet op hem. Sander daarentegen des te meer. Met heel veel moeite heeft hij ontdekt dat de angst in zijn hoofd zat. Op de vorige school werd hij gepest door Marokkaanse kinderen. Daarom viel deze jongen hem zo op. Nog heel wat keren moest Sander proberen of de jongen echt niet op hem lette. Na ruim een jaar was hij zo ver dat hij de 700 meter naar school zelfstandig durfde en dus mocht afleggen

Banglijst

Nu, twee jaar later, kijken we terug op dingen waar hij bang voor was voor de plaatsing. We splitsen de banglijst in 'zomaar bang' en 'met de plaatsing verbandhoudend'. Of we alcohol dronken, of we rare dingen zouden doen, of we zouden mishandelen, of we aardig waren, of het niet weer zo'n teringschool zou zijn, bang zijn voor school en bang zijn dat hij geen toekomst zou hebben, stonden op 'lijst twee'. Op lijst één, het 'gewone' lijstje, stonden spinnen, andere kinderen, buiten spelletjes spelen, donker, alleen zijn, stilte en griezelfilms.

Als de lijst gemaakt is kijken we elkaar grijnzend aan. Wat een lijst en wat is er veel veranderd: de school is nu gewoon geworden en ook de spinnen zijn veranderd. Toen Sander bij ons kwam wonen, waren zijn moeder en de groepsleidster bang voor spinnen en hij dus ook. Maar wij niet, in de herfst genieten we zelfs van die prachtige webben met dauw erop. We experimenteerden en leerden hem heel langzaam webben vangen met een ijzerdraadje. En soms mocht daar een piepklein spinnetje in zitten...

Een paar weken terug zat er een vette spin op het plafond van Sanders slaapkamer. Twee weken heeft het geduurd voor die opgeruimd was. Als we daar over praten grijnst hij 'ik was niet echt bang meer, maar ik controleerde elke avond wel even waar hij was.' De lijst met bange dingen is nu vrij kort, alleen zijn in het donker, stilte en heel enge films staan er nog op. We halen en brengen Sander 's winters dus naar zwemmen en scouting. We vinden jongetjes van elf gelukkig ook nog te klein om alleen in het donker te fietsen.

Steeds zelfverzekerder

Het gesprek heeft mij als pleegmoeder ook aan het denken gezet. Veel van de angsten wist ik natuurlijk best, maar dat hij zó bang was voor andere kinderen bijvoorbeeld heb ik me niet gerealiseerd. Bij de heftige conflicten van de afgelopen twee jaar speelden zeker ook angsten als 'houden ze wel van me, mag ik wel blijven als ik me misdraag en komen ze niet aan de band met mijn moeder' een rol. Soms zijn ze ook wel uitgesproken, maar bij het maken van het onze 'banglijst' zijn ze toch niet verschenen. Ik heb er naar gevraagd, maar ze hoefden er niet op. Ik ben trots op mijn Sander. Hij staat er en wordt steeds zelfverzekerder, hij komt er wel. Wie had dat ooit gedacht toen we begonnen!