artikel uit Mobiel 6, december 1998

Als het niet meer gaat...

Door Henk Meyer
pleeggezinbegeleider bij de Voorziening voor Pleegzorg van de William Schrikker Stichting

Binnen de pleegzorg komt er steeds meer aandacht voor de positie van eigen kinderen van pleegouders, zeker bij de voorbereiding. Maar hoe staat het met hun positie tijdens de plaatsing? Worden eigen kinderen daar ook bij betrokken? En wat, wanneer het opvoeden van een pleegkind zoveel energie en aandacht vraagt van de pleegouders, dat de positie van hun eigen kinderen in het gedrang komt? (Pleeg)ouders zullen natuurlijk uiteindelijk altijd voor hun eigen kinderen kiezen. Maar daar is een heel proces aan voorafgegaan. Wat is hierbij dan de positie van de pleeggezinbegeleider? Kan en mag hij een actieve rol spelen?

De rol van de pleeggezinbegeleider voor eigen kinderen van pleegouders is een actieve rol, dat is wel zeker. Hoe die er precies uit ziet heeft onder meer te maken met de leeftijd en mogelijkheden van het eigen kind. Van zeer groot belang is dat de pleeggezinbegeleider altijd handelt met 'toestemming' van de pleegouders. Er mag geen sprake zijn van bijvoorbeeld 'gesprekken achter de rug van de pleegouders om'. Hetgeen overigens niet betekent dat er geen gesprek kan plaatsvinden met het kind alleen. Maar de pleegouders zullen dan altijd moeten worden geïnformeerd over de strekking van het gesprek.

De actieve rol van de pleeggezinbegeleider kan bestaan uit het stellen van belangstellende vragen aan het kind over school, vrije tijd en andere zaken. Maar ook: hoe het kind de aanwezigheid van het pleegkind ervaart, en wat dat voor hem of haar betekent in het alledaagse leven.

Met deze informatie kan de pleeggezinwerker pleegouders eventueel ondersteunen in hun verantwoordelijkheid voor hun eigen kinderen. De pleeggezinbegeleider krijgt zodoende inzicht in hoe het gezin als systeem werkt. Vanuit de stelling, dat het pleeggezin als systeem gezamenlijk zorg draagt voor de opvoeding van het pleegkind, kan en moet de pleeggezinbegeleider het met de pleegouders ook bespreken wanneer hij signalen krijgt dat de eigen kinderen in het gedrang dreigen te komen.

Heel concreet kan dat bijvoorbeeld betekenen dat de pleeggezinbegeleider met de pleegouders de mogelijkheid bespreekt, om in de zomervakantie eens een weekje alleen met de eigen kinderen weg te gaan, om zodoende meer aandacht en tijd voor elkaar te hebben. Het op dat moment 'kiezen' voor je eigen kinderen kost vaak veel moeite voor pleegouders, het is een proces. Een proces waarin de pleeggezinbegeleider een rol moet spelen.

Dit alles is uiteindelijk in het belang van het pleegkind en de plaatsing, waarbij van het pleegkind ook verwacht mag worden dat het een steentje bijdraagt. Ten slotte kan hierbij nog het volgende gezegd worden: je kunt als pleegouder pas goed voor pleegkinderen zorgen, wanneer je ook goed voor je eigen kinderen zorgt.