thema-artikel uit Mobiel 3, juni 1998 Wachten is ook positief

thema: verwachtingen rondom pleegzorg

Door José van Gastel

Waar pleegzorg is, is ook wachten. Dit geldt voor pleegkinderen, maar ook voor pleegouders. Aspirant-pleegouders begrijpen vaak niet waarom ze moeten wachten. Het lijkt ook niet logisch: op de wachtlijst staan, terwijl je via de media geconfronteerd wordt met wervende publiciteit voor nieuwe pleegouders. MOBIEL sprak hierover met Ben van Ulft, manager van de Voorziening voor Pleegzorg Limburg.

Welke oorzaken liggen aan dit wachten ten grondslag?
Enerzijds heeft het te maken hebben met de beperkte mogelijkheden van de organisatie; anderzijds met het eeuwige gegeven dat vraag en het aanbod niet bij elkaar passen. Maar hoe vervelend dit wachten voor pleegouders ook kan zijn, voor Voorzieningen voor Pleegzorg (VvP's) staat voorop dat we het pleegkind goed onder dak krijgen. Daarnaast proberen we uiteraard vraag en aanbod op elkaar af te stemmen door gericht te werven. In Limburg lukt het ons tamelijk goed kinderen snel in een gezin te plaatsen. Wat niet wil zeggen dat we niet met een wachtlijst zitten voor lichamelijk en verstandelijk gehandicapten en pubers.

Welke pleegouders staan dan op die wachtlijst?
Vooral pleegouders met een heel specifiek aanbod moeten vaak lang wachten. Pleeggezinnen geven namelijk hun (on)mogelijkheden aan voor de opvang van een pleegkind. Dit wordt uiteraard door ons gestimuleerd. Toch zit er ook het risico in dat pleegouders uit het oog verliezen hoe de werkelijkheid van de pleegzorg eruit ziet. Op een kind zonder problematisch gedrag of handicap en zonder moeilijke oudercontacten, kun je lang wachten.

Vind je dat wachten negatief?
Voor pleegkinderen wel. Maar voor pleegouders wil ik de zinvolheid van het wachten benadrukken. Bij de selectie van nieuwe gezinnen gaan we er vanuit dat pleegouders stabiel zijn en een teleurstelling kunnen incasseren. Pleegkinderen kunnen dit niet. De VvP heeft dus de taak om te voorkomen dat pleegkinderen teleurgesteld raken. In iedere fase van de voorbereiding kennen we wachttijd die voor een deel bewust is ingebouwd, zodat mensen tijd krijgen om goed na te denken over hun plannen.

Maar vind je - in sommige gevallen - maanden wachten op het eerste huisbezoek of de start van het voorbereidingsprogramma ook zinvol?
Nee, dat is te lang. Twee maanden wachten is nog zinvol, langer niet. Het is ook geen kwestie van niet willen, maar van budgettaire beperkingen. Meer poen, geeft gewoonweg meer mogelijkheden. In Limburg hebben we bovendien het euvel van een 135 km lange provincie. Om cursussen te organiseren is dit rampzalig. Je moet de cursus op minstens 2 lokaties geven, terwijl er soms per groep eigenlijk te weinig deelnemers zijn. Maar zelfs als ik oneindig veel geld ter beschikking had, zou ik toch heel bewust wachttijden inbouwen. We hebben wel een volgsysteem waarmee we de contacten op afstand volgen. We laten de aspirant-pleegouders niet verloren gaan, maar gaan hen zeker ook niet in de nek zitten.

Lang wachten op een pleegkind en maar niet bemiddeld worden omdat de VvP je niet ziet zitten. Komt dat voor?
Waarom zouden we pleegouders geen pleegkind geven als ze het STAP-programma met goed gevolg hebben doorlopen? We hebben natuurlijk de verantwoordelijkheid geen experimenten te doen als we weten dat de matching niet klopt. Pleegouders kunnen dat misschien wel aan, maar pleegkinderen verdragen dat absoluut niet.

Er is zeker begrip voor lange wachttijden, maar toch: het frustreert.
Pleegouder worden doe je ook voor jezelf. Op het moment dat je op de wachtlijst staat heb je het gevoel van 'ik ben er klaar voor'. Wachten is dan bijna niet op te brengen. Toch gaat het om het belang van kind, niet om de pleegouder.

Aspiranten die een informatie-avond bezoeken denken vaak al jaren over pleegzorg na; is wachten dan nog steeds zo nodig?
Jazeker. Voor het bezoek aan de informatie-bijeenkomst is men niet gericht met pleegzorg bezig geweest. Vanaf het eerste contact met de VvP wordt dit nadenken over pleegzorg heel gericht gestuurd en - zoals gezegd - na elke fase is er tijd voor bezinning.

Hoe gaan jullie met de mensen om die op de wachtlijst staan?
In de Pleegzorgkrant en via de telefoon leggen we steeds weer opnieuw uit waarom men soms lang moet wachten. Maar het is een illusie te veronderstellen dat het herhalen van uitleg de wachtenden tevreden stelt. In de nabije toekomst gaan we groepsactiviteiten opstarten waarvoor wachtende pleegouders ook uitgenodigd zullen worden. Op die wijze proberen we hen bij de pleegzorg te blijven betrekken.