artikel uit Mobiel 3, juni 1998

De politiek en idealisme

Door Henk van Oosteren; Directeur Jeugdzorg Nijmegen

Met de verkiezingen voor de deur mag je verwachten dat de pleegzorgwoordvoerders van de grote partijen met enkele goedklinkende uitspraken extra kiezers proberen te trekken. Inderdaad: de vijf grootste politieke partijen laten zich door Mobiel vragen voorleggen over de pleegzorg. De antwoorden van de kamerleden zijn echter veelzeggend. De woordvoerders laten zien dat ze onvoldoende op de hoogte zijn van wat pleegzorg is. Niettemin doen ze uitspraken, waarvan ik de meest ergerlijke vind 'de pleegzorg moet meer lawaai maken in Den Haag.'
Wie is de pleegzorg? Wie moet lawaai maken in Den Haag?

Ik wil de pleegzorg het liefst betitelen als een verzameling bevlogen doeners . De politiek snapt enerzijds goed dat ze te maken hebben met idealisten, anderzijds zien ze niet dat idealisme meerdere verschijningsvormen kent. Pleegouders zijn geen vergadertijgers, geen mensen die betogen, geen schrijvers van vlugschriften. De meesten hebben geen enkele behoefte om op de voorgrond te treden. Het idealisme vinden ze in de drang iets te betekenen voor de kinderen die in hun gezin zijn geplaatst. Ik zou het waarderen als politici zelf, vanuit een eigen visie, in Den Haag lawaai maken voor de pleegzorg. Aan die politici die niet over zo 'n visie beschikken, wil ik hierbij een pasklare visie aanreiken.

De laatste jaren, de jaren dat Nederland bezuinigt, is het wangedrag onder jeugdigen toegenomen. Langzamerhand raakt onze samenleving er aan gewend dat er op grote schaal ingebroken wordt, dat vandalisme er bij hoort, dat jeugdigen ernstige geweldsdelicten plegen. Wie is verantwoordelijk voor het opvoeden in Nederland? De ouders natuurlijk. En wat te doen in het geval ouders om wat voor reden dan ook daarin ernstig te kort schieten? Accepteren wij dat? Hebben wij over een paar jaar in een van de grote steden de eerste wijk, waarin je beter maar niet te voet kunt komen? Lossen we dit probleem als samenleving op door extra cellen bij te bouwen? Overkomt ons dit of willen we als samenleving hier iets aan sturen? Welke mogelijkheden zien we nog?

Allereerst kunnen we als samenleving meer geld steken in de jeugdhulpverlening. Een deel van de ellende kunnen we daarmee voorkomen. Binnen de jeugdhulpverlening is het echter niet alleen een kwestie van geld. Wanneer duidelijk geworden is dat een jeugdige echt niet meer door zijn eigen ouders kan worden opgevoed, rest hem (naast de goot) een internaat of pleegouders. In toenemende mate wordt internaatsopvoeding een groter probleem. Het is dan ook van het grootste belang, dat die kinderen die in een pleeggezin kunnen worden opgevoed daar ook daadwerkelijk komen. Momenteel lukt dit niet door een gebrek aan goede gezinnen. De politiek beseft absoluut niet dat we in ons land alles op alles moeten zetten om die idealisten die met deze kinderen kunnen en willen werken te vinden en te koesteren. De politiek (de samenleving, wij ...) moet niet zeggen dat de pleegouders lawaai moeten maken. De politiek moet nadenken en zelf in beweging komen.