Adoptie door pleegouders

Michelle en François zorgen voor Klaas (bijna 11) sinds hij vijf maanden is. De ouders van Klaas zijn verstandelijk beperkt en Klaas is kort na de geboorte met een voorlopige ondertoezichtstelling en een spoedmachtiging uit huis geplaatst. Eerst in een crisispleeggezin en daarna bij Michelle en François. De ouders van Klaas hebben geen gezag meer. De rechter heeft hen van het ouderlijk gezag ontheven(1) toen Klaas drie jaar was. De ouders van Klaas konden hier achter staan. Zij vinden dat Michelle en François goed voor Klaas zorgen. De contacten tussen de ouders en de pleegouders verlopen plezierig.

Als Klaas zes jaar is, verzoeken de pleegouders om de voogdij over Klaas, die dan bij Bureau Jeugd­zorg(2) ligt. De ouders van Klaas staan hier volledig achter. Bureau Jeugdzorg is bereid zich te laten ontslaan van de voogdij ten gunste van de pleegouders en dient hiertoe een verzoek in. De rechter wijst het verzoek toe. De ouders van Klaas geven op de zitting bij de rechter aan dat zij het ook prima zouden vinden als Klaas door de pleegouders wordt geadopteerd. De pleegouders ervaren deze uitspraak van de ouders als teken van waardering. Wel vinden zij een adoptie voor alle betrokkenen ingrijpend. Ze geven bij de ouders aan dat ze hier goed over na moeten denken en adviseren de ouders dit onderwerp vooral goed met hun persoonlijk begeleiders te bespreken.

De ouders van Klaas blijven standvastig in hun wens, ook na verschillende gesprekken met hun persoonlijke begeleiders. De pleeg­ouders hebben bij de plaatsing van Klaas nooit over adoptie nagedacht. Ze hebben juist voor pleegzorg ge­kozen en bewust niet voor adoptie, wel voor (bij voorkeur) een lang­durige plaatsing. De pleegouders staan wel positief tegenover adoptie, maar vinden ook dat Klaas wat ouder moet zijn als zij hiertoe over gaan. Nu Klaas bijna 11 is en de ouders achter de adoptie staan, besluiten de pleegouders een verzoek tot adoptie in te dienen. De rechter wijst het verzoek toe.

Weinig adoptie van pleegkinderen
In Nederland worden zeer weinig kinderen na hun geboorte afgestaan voor adoptie. Het komt bovendien niet vaak voor dat pleegouders hun pleegkind adopteren. Het gebeurt in uitzonderlijke gevallen, waarbij de ouders instemmen met de adoptie (zoals in bovenstaand verhaal) of als de ouder(s) zonder gezag al jarenlang uit het leven van het pleegkind zijn verdwenen.

In de voorbereidende cursus om pleegouder te worden, wordt aandacht besteed aan de verschillen tussen pleegzorg en adoptie. In Nederland worden zeer weinig kinderen na hun geboorte afgestaan voor adoptie. Bij adoptie wordt het pleegkind officieel familie van de pleegouders (en van eventuele eigen kinderen van de pleegouders). Er is dan geen sprake meer van pleeg­ouderschap maar van ouderschap. Als pleegouders overgaan tot adoptie, is er veelal sprake van adoptie van een Nederlands kind.

De belangrijkste voorwaarden waar­aan pleegouders die een pleegkind willen adopteren moeten voldoen, zijn dezelfde als voor andere personen die een kind willen adopteren: De pleegouder mag niet de grootouder zijn van een kind. Er moet minimaal een leeftijdsverschil van 18 jaar zijn tussen het kind en de aanstaande adoptieouders. Tevens moet de pleegouder het pleegkind gedurende een jaar verzorgd en opgevoed hebben. Het pleegkind dat geadopteerd wordt, moet op de dag van het indienen van het verzoek tot adoptie minderjarig zijn.

Wanneer het kind ouder is dan 12, moet blijken dat hij of zij geen bezwaren heeft tegen het verzoek. Ook moet duidelijk zijn dat het kind niets meer van zijn of haar ouders kan verwachten.

Ten aanzien van de ouder(s) van het pleegkind geldt ook een aantal voorwaarden. Zo dienen de ouders niet langer het gezag over het kind te hebben. Er moet blijken dat de ouders geen bezwaren hebben tegen het verzoek tot adoptie. Wanneer deze bezwaren er wel zijn, kan daar alleen door de rechter alsnog aan voorbij worden gegaan indien gebleken is dat het kind en de ouder niet of nauwelijks in gezinsverband hebben geleefd of dat het contact tussen ouder en kind schadelijk is voor het kind.

(1) Per 1 januari 2015 is de maatregel ontheffing van het ouderlijk gezag gewijzigd in: beëindiging van het ouderlijk gezag.
(2) Per 1 januari 2015 zijn de (meeste) Bureaus Jeugdzorg vervangen door zogenaamde ‘gecertificeerde instellingen’.

 


Tags: ,