Een ouder met borderline

Wie hoort over de problemen waar mensen met borderline mee kampen, denkt misschien: Het is beter dat deze mensen geen kinderen krijgen of opvoeden. Op het congres ‘Borderline en ouderschap’ op 18 juni in Zwolle werd die gedachte direct gepareerd met de Universele Verklaring van de Rechten van de mens, waarin staat: ‘Mannen en vrouwen van huwbare leeftijd hebben het recht om te huwen en een gezin te stichten.’

Het Euroregionaal Congresburo organiseerde het congres om mensen uit de praktijk te informeren over bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek, want daar worden flinke stappen gezet. Dat geldt zowel voor onderzoek naar het ontstaan van deze stoornis, waarbij langzamerhand duidelijk wordt dat genetische factoren zeker een rol spelen, als voor onderzoek naar de beste behandel- en begeleidingsmethoden.

Mentaliseren
Psycholoog en psychoanalytisch psychotherapeut Liesbet Nijssens introduceerde bij het congres het begrip ‘menta­liseren’. Iedereen is daar de hele dag mee bezig, maar het gaat mensen met borderline moeilijk af. Ze gaf een voorbeeld: “Je ziet iemand huilen, maar je weet niet of dat is vanwege pijn, verdriet of boosheid. Op grond van je ervaring doe je een aanname over de oorzaak, maar tegelijkertijd weet je dat het huilen ook een andere reden kan hebben. Daar kom je achter als je meer informatie vergaart. Mensen met border­line doen ook een aanname, maar zijn er rotsvast van overtuigd dat die klopt.”

Stress
In stresssituaties daalt bij iedereen het vermogen om na te gaan wat er bij jezelf gebeurt en hoe dat uitwerkt op een ander. In een conflict ben je even niet bezig met mentaliseren. Mensen met borderline ervaren sneller en meer stress, waardoor hun vermogen tot mentaliseren onder druk komt te staan. Dat geeft problemen in het contact met andere mensen.

Ouder en kind
In een ouder-kindrelatie is het mentaliserend vermogen van de ouder heel belangrijk. Bij een huilende baby gaat de moeder na wat er aan de hand is, om de juiste troost te bieden: de borst, een schone luier, koestering of warme sokjes. Het kind ervaart zo dat de ouder beschikbaar is en het kan zich ontwikkelen. Elke ouder ervaart stress bij de geboorte van een baby, maar kan daar meestal mee omgaan.

Als een moeder die borderline heeft, merkt dat haar kind huilt, kan het zomaar gebeuren dat ze ervan overtuigd is dat het kind haar haat en dat zij een slechte moeder is. Zo volgen de problemen elkaar op. Door de stoornis reageert de moeder niet adequaat op haar kind, dat zich dan niet veilig kan voelen. Gelukkig kan Nijssens de congresgangers bemoedigen: er worden goede resultaten bereikt met vroegtijdige interventie en een behandeling die gericht is op het behouden en bevorderen van het mentaliserend vermogen onder stressvolle omstandigheden.

Een steunende volwassene
Volgens Nijssens is het van groot belang dat er tenminste één stabiele en steunende volwassene is, die beschikbaar is voor het kind. Aan pleegouders die zorgen voor het kind van een moeder met borderline is het advies: “Laat jezelf en je pleegkind goed voorlichten over borderline, zodat je weet waar de moeder mee te kampen heeft. Er zijn goed leesbare boeken over borderline voor naastbetrokkenen. Probeer, als de moeder op bezoek komt, samen dingen te doen en geef haar ruimte om moeder te zijn.”

======
KADER
======

 Cijfers
In Nederland zijn zo’n 405.000 ouders met een psychiatrische stoornis, die bij elkaar 577.000 kinderen onder de 18 hebben. Een op de drie kinderen ontwikkelt zelf een psychische stoornis en de kans op kindermishandeling in deze gezinnen is drie keer zo groot. Ongeveer 1 procent van de bevolking heeft borderline.

======
KADER
======

Boos
Jan is dit weekend bij zijn moeder, maar ze hebben ruzie. De hele ochtend al. Jan is nu buiten, op de galerij. Zijn moeder vindt dat hij gewoon binnen moet komen. Ik hoor aan de telefoon dat ze heel boos is en ik stel voor dat ik zelf even met Jan bel. Jan is duidelijk, hij wil terug naar zijn opa. “Ik wilde de tafel wel dekken, maar ik ging eerst douchen. Dan zegt ze meteen dat ik niet luister. Als mama boos is, is ze meteen zo boos. Dan kan ik niets meer goed doen.” Ik zeg Jan toe dat ik opa ga bellen om hem op te halen. Daarna bel ik zijn moeder. Als ik het nummer intoets, weet ik al dat ik de wind van voren krijg.”

Pleegzorgbegeleider Bram

======
KADER
======

Meer weten?
• Stichting Borderline biedt lotgenotencontact en verzorgt voorlichting over borderline voor diverse doelgroepen. www.stichtingborderline.nl

• Het boek ‘Omgaan met Borderline: Een praktische gids voor naastbetrokkenen’, van Hans de Jong en Erwin van Meekeren, behandelt de diagnose borderline en gaat in op de symptomen.

• Randy Kreuger schreef ‘De Borderline gids’, een praktische ondersteuning bij de dagelijkse omgang met iemand met borderline.

• Mensen die leven met iemand met borderline lopen vaak op eieren. In het boek ‘Leven met een borderliner’ laten Paul Mason en Randi Kreger met praktijkverhalen en recente wetenschappelijke inzichten zien hoe deze mensen de controle over hun eigen leven terug kunnen krijgen.

======
KADER
======

De drie gezusters
Wat als je moeder elke dag om 5 uur opstaat, omdat ze door stemmen in haar hoofd anders gek wordt? Of als ze soms alleen nog maar kan huilen, omdat het leven eigenlijk te zwaar voor haar is? De VPRO heeft de mooie documentaire ‘De drie gezusters’ gemaakt over een gezin met een moeder met borderline. De documentaire is een onderdeel van de serie Bikkels en kan bekeken worden via de website van NPO. De moeder van de drie zusjes Rosa, Suzy Anne en Fleur legt haar stoornis uit als “voortdurende kortsluiting in mijn hoofd, waardoor ik steeds het gevoel heb in een achtbaan te zitten.” Ze zou het liefste willen dat ze gewoon zin in het leven had, maar ze weet nooit hoe ze opstaat, hoe haar dag zal gaan en zelfs niet hoe het volgende uur zal zijn. Ze hoopt dus maar dat ze het die dag weer redt.

 


Tags: ,