Kinderpostzegels blijft zich inzetten voor pleegzorg

Op 23 september rennen 185.000 basisschoolleerlingen zich weer het vuur uit de sloffen om zoveel mogelijk kinderpostzegels, kaarten en pleisters te verkopen. Dat doen ze om kinderen te helpen, in Nederland en daarbuiten. Kwetsbare kinderen die dankzij de inzet van andere kinderen een kans krijgen op een betere toekomst. Ook dit jaar gaat een deel van de opbrengst naar pleegzorg.

De kinderpostzegelactie is al jaren de grootste scholenactie van Nederland. De bekendheid van de actie is enorm hoog, maar veel mensen weten niet precies wat er gebeurt met het geld dat wordt opgehaald door de schoolkinderen. “We moeten zichtbaar maken wat we met het geld doen”, zegt Odilia van Manen, programmacoördinator van het pleegzorgprogramma bij Stichting Kinderpostzegels. “Weinig mensen weten dat Kinderpostzegels niet alleen geld geeft aan projecten om het leven van kinderen te verbeteren, maar ook zelf projecten initieert en mede uitvoert. Pleegzorg is daarin een belangrijk onderwerp.”

Lespakket
Scholen kunnen dit jaar kiezen uit verschillende lespakketten, waaronder een interactief lespakket over pleegzorg. Nieuw is dat scholen nu zelf kunnen bepalen waar de opbrengst van hun leerlingen naartoe gaat. Van Manen: “Daarmee wordt de kinderpostzegelactie een stuk persoonlijker.” Onderwerpen zijn: Stop kinderarbeid, Bij de les blijven en Ieder kind een gezin. Laatstgenoemd onderwerp gaat over pleegzorg. “Onderzoek toont aan dat kinderen in een veilige en stimulerende gezinsomgeving moeten opgroeien. Als dat door omstandigheden niet in het eigen gezin kan, dan bij voorkeur bij familie of in een pleeggezin.” Bij het scholenpakket hoort onder andere een film waarin het Nederlandse pleegkind Jadey en een pleegkind uit Cambodja worden gevolgd. Zo krijgt pleegzorg een gezicht. Aansluitend aan de kinderpostzegelactie volgt dit jaar de nieuwe wervingscampagne voor pleegouders van Pleegzorg Nederland, waarvan Kinderpostzegels hoofdsponsor is.

Stevig pleegzorgprogramma
Drie jaar geleden sprak Mobiel al met Odilia van Manen en Ilja van Haaren, directeur van Stichting Kinderpostzegels. Met een stevig programma wilden zij een impuls geven aan pleegzorg. Van Manen kwam toen net uit Kroatië, waar ze een overkoepelende pleegzorgorganisatie oprichtte en gezinshuizen opzette voor kinderen uit de Balkanoorlog. “In Nederland was ik onder de indruk van de goed georganiseerde pleegzorg en de mooie plannen. In het buitenland is de stemming vaak: druppels op een gloeiende plaat en vechten tegen windmolens. Wel viel me op dat er in Nederland tussen al die initiatieven niet zoveel uitwisseling was. Daar wilden we wat aan bijdragen.” Een belangrijke stap was de oprichting van het Expertisenetwerk Pleegzorg, dat bestaat uit vertegenwoordigers van pleegzorg in Nederland. “Zij hebben bijgedragen aan de inhoud en uitvoering van het pleegzorgprogramma.”

Verbinding
Kinderpostzegels heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in verbinding. Een voorbeeld is het Kennisnetwerk Pleegzorg, een online platform voor professionals en pleegouders, dat in opdracht van Kinderpostzegels wordt uitgevoerd door het NJi. Ook in de Alliantie Kind in Gezin staat samenwerking centraal. Het doel van deze alliantie is om zoveel mogelijk kinderen te laten opgroeien in een gezinssituatie. Het informeren van politici is één van de manieren om dit te bereiken. Van Manen: “Samen met Defence for Children hebben we bijvoorbeeld het amendement ‘inhuisplaatsen’ geschreven. Hiermee is in de wet opgenomen dat kinderen zoveel mogelijk opgroeien in een gezin. In oktober 2015 krijgt het thema gezinsopvang van uithuisgeplaatste kinderen een nieuwe impuls. Dan organiseert de Alliantie Kind in Gezin de maand van het inhuisplaatsen, met uiteenlopende activiteiten.

Nog een voorbeeld van verbinding is het project Diversiteit in pleegzorg, waarin pleegzorgorganisaties en migrantenorganisaties uit de vier grote steden samenwerken. Sleutelfiguren zijn opgeleid om migranten te bereiken en voorlichting te geven over pleegzorg. Van Manen: “We hebben veel bereikt in bewustwording en dialoog, maar het is onmogelijk om één recept te vinden. Het verschil tussen de steden is groot wat betreft behoeften en aanpak.”

 

Van A tot Z
Een greep uit het pleegzorgprogramma:
Alliantie Kind in Gezin, Buiten thuis op een pleegzorgboerderij, Diversiteit in pleegzorg, Expertisenetwerk pleegzorg, FAS & pleegzorg, I’m ready, Je boft maar dat je mij hebt, Je eigen plek, Je hoeft niet te kiezen, JongWijs, keurmerk gezinsvormen, kledingmagazijnen Je mag er zijn, kwaliteitsstandaarden Q4C, Mijn Backpack, Pedagogisch Model, Safer Caring, traumasensitief pleegouderschap, verbouwingen bij pleeggezinnen (40!), videobegeleiding voor pleegzorg VIPP-FC, Wennen in een pleeggezin.

Stem van jongeren
Van Manen vertelt dat het pleegzorgprogramma enorm is gegroeid. “We moeten nooit vergeten waar we het eigenlijk voor doen. Ons motto is: voor kinderen, door kinderen. Daarom ben ik trots dat JongWijs er is. Dit netwerk geeft jongeren in pleegzorg een gezicht. Zij treden naar buiten met de kracht die ze door moeilijke situaties hebben ontwikkeld.” Kinderpostzegels is bezig met een nieuw project om de stem van jongeren te laten horen: Mijn andere thuis. “Samen met onder andere Universiteit Groningen ontwikkelen we een app waarmee jongeren in hun eigen taal aangeven hoe het met hen gaat. De uitkomsten komen terecht bij gemeenten.”

Kracht van pleegzorg
De komende jaren wil Kinderpostzegels vooral bijdragen aan versterking van de kracht van pleegzorg. Van Manen: “We hebben organisaties opgeroepen om projectvoorstellen in te dienen. Het expertisenetwerk heeft hieruit drie belangrijke onderwerpen gekozen: werken met netwerken, investeren in de kracht van pleegouders en versterken van pleegzorgbegeleiding.”

Werken met netwerken
Hoe kunnen ouders, pleegouders en hun netwerken samenwerken in het belang van het kind? Deze vraag staat centraal in dit project. Hogeschool Windesheim, Pleegoudersupport Zeeland en Trias inventariseren welke netwerkmethoden er zijn, onderzoeken of deze methoden werken en maken een handreiking voor pleegzorg.

Eric Lieben, matcher bij Trias, legt uit waarom netwerken zo belangrijk zijn in pleegzorg. “Pleegkinderen leven met twee families: hun oorspronkelijke familie en hun pleeggezin. Samenwerking tussen de mensen om hen heen draagt bij aan stabiliteit voor kinderen. Als er spanningen zijn tussen ouders en pleegouders, is het risico groot dat een plaatsing wordt afgebroken. De netwerken van ouders en pleegouders kunnen bijdragen aan een goede balans tussen draagkracht en draaglast. Ook voor de ontwikkeling van het kind is een netwerk cruciaal. Belangrijke personen uit het netwerk moeten een plek krijgen in het leven van een kind. Als het kind 18 jaar is, heeft het mensen om op terug te vallen en staat het niet met lege handen.”

Het onderzoek duurt twee jaar. Studenten van Windesheim en de Universiteit Utrecht gaan in gesprek met ouders, pleegouders, jongeren en professionals die ervaring hebben met netwerkmethoden. Bij het onderzoek is een expertgroep betrokken van jongeren, ouders, pleegouders en professionals.

Investeren in de kracht van pleegouders
De Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (NVP) en PIONN (organisatie voor praktijkgestuurd onderzoek) gaan na hoe pleegouders het huidige aanbod van trainingen ervaren en waaraan zij behoefte hebben. Het gaat dan om het verdiepende aanbod na de plaatsing van het pleegkind, zoals een cursus over traumaverwerking of hoe je kunt samenwerken met de biologische ouders.

“We hebben een vragenlijst uitgezet bij pleegouders om hun behoeften in kaart te brengen”, zegt Maartje Gardeniers van de NVP. “Daarna praten we verder in zes focusgroepen, verspreid over het land. Hebben pleegouders behoefte aan inhoudelijke verdieping over een bepaald onderwerp en is daarin nog niet voorzien? Is er wel een aanbod, maar niet in de juiste vorm of misschien niet in jouw regio?” Na deze inventarisatie wordt een plan van aanpak gepresenteerd met bestaande, maar wellicht ook nieuwe vormen van deskundigheidsbevordering. Bij een aantal pleegzorgaanbieders wordt getest of dit pakket aansluit bij de behoeften van pleegouders.

Bij de omschrijving van het project valt ook het woord ‘e-learning’. Gardeniers: “Gezien de drukke agenda’s van pleegouders is een online aanbod wellicht aantrekkelijk, omdat je dan zelf kunt bepalen wanneer je een cursus volgt. We vragen ook aan pleegouders op welke manier dit voor hen aantrekkelijk is.” Het aanbod verschilt nu van regio tot regio. Dat zou Gardeniers graag anders zien: “We willen tot een advies komen welke cursussen beschikbaar zouden moeten zijn voor alle pleegouders in Nederland, inclusief informele pleegouders zonder pleegzorgcontract, want ook zij hebben leervragen.”
www.denvp.nl en www.pionn.nl

Versterken van pleegzorgbegeleiding
In Nederland ontbreekt het aan een goed onderbouwde, landelijke methodiek voor pleegzorgbegeleiding. In de praktijk wordt de voorbereiding op en begeleiding van pleegzorg op veel verschillende manieren vormgegeven. Dat er zoveel afgebroken plaatsingen zijn binnen pleegzorg, kan te maken hebben met deze verschillen in aanpak. Vanuit de wens naar meer effectiviteit en uniformiteit ontwikkelen PI Research en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) in samenwerking met vier pleegzorgaanbieders een methodiek die richting én handen en voeten geeft aan de manier waarop de pleegzorgprofessional de begeleiding van pleegkind, pleegouders en ouders uitvoert.

Hoe kom je tot zo’n landelijke methodiek? Gonnie Albrecht van PI Research: “Uitgangspunt is dat de methodiek gebaseerd is op ‘evidence-based practice’, dus op wat we vanuit wetenschappelijk onderzoek weten over ‘wat werkt’ in pleegzorg. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande werkwijzen, technieken en hulpmiddelen die hierbij aansluiten. Daarnaast hebben we aanbevelingen uit de Richtlijn Pleegzorg uitgewerkt op concreet handelingsniveau. Het gaat om alle fasen van begeleiding: vanaf het moment van uithuisplaatsing tot aan afsluiting van de plaatsing.”

Het schrijven van een handleiding voor pleegzorgbegeleiding is in volle gang. Als dat afgerond is, gaan Youké, Jeugdhulp Friesland, Juzt en Lindenhout in de loop van 2015 proefdraaien. Albrecht: “Op basis van hun ervaringen verwachten we concrete aanvullingen. We merken wel dat er behoefte is aan een heldere handleiding waarin niet alleen staat wat je kunt doen als pleegzorgbegeleider, maar ook wanneer en hoe.”
www.piresearch.nl en www.nji.nl

Wilt u meer weten over Stichting Kinderpostzegels? www.kinderpostzegels.nl

De foto is van schoolfoto.nl

 


Tags: ,