Een lange adempauze

Als kleuter stond de tengere, blonde Manuel met een grote koffer op de stoep bij zijn weekendpleeggezin. Zeven jaar lang ging hij iedere maand logeren. Nu komt hij nog wel eens op bezoek, samen met zijn vader, moeder en zusje. Leon en Sandra vertellen hoe het is om je kind in het weekend achter te laten bij een ander gezin.

“Toen onze zoon drie was, hadden we geen idee wat er loos was, zegt Leon. “Hij had voortdurend aandacht nodig, was extreem druk en stuiterde door het huis. Nu weten we dat hij ADHD en PDD-NOS heeft. Een paar jaar geleden kwamen we erachter dat mijn vrouw ook een vorm van autisme heeft. De zorg voor Manuel bracht spanningen met zich mee. Ik was vaak weg voor mijn werk en Sandra was overbelast.” In die roerige periode kwam Manuel terecht bij het medisch kinderdagverblijf. Ook kon hij 24-uurszorg krijgen. Sandra: “We gingen kijken bij de instelling, op het kamertje waar hij zou slapen, maar het voelde niet goed.”

Een drastische maatregel
Leon nam een drastische maatregel. Hij zegde zijn baan op en ging vanuit huis werken. De jeugdzorgorganisatie bood weekendpleegzorg aan om het gezin te ontlasten. “We hadden nog nooit van weekendpleegzorg gehoord”, zegt Sandra, “maar er moest wat gebeuren.” Leon: “De situatie thuis leverde niet alleen spanningen met de kinderen op, maar ook tussen mij en mijn vrouw.”

Ze maakten kennis met de weekendpleegouders en hun dochter, die een jaar ouder is dan Manuel. Na een paar bezoekjes ging Manuel logeren. Sandra: “In het begin vond hij het eng. Een kind met autisme went niet snel aan nieuwe omstandigheden. Manuel had tijd nodig, maar na een paar keer logeren was het oké.” Leon: “In het pleeggezin vond hij rust in een woelige periode. De pleegouders vonden de juiste ‘knoppen’ om met hem om te gaan.”

 Afscheid is moeilijk
 Leon had veel moeite met afscheid nemen. “Manuel huilde als we weggingen, dat deed pijn. Je brengt je eigen kind weg, omdat je zelf niet goed genoeg bent. Zo voelde het. Een normale ouder doet zijn kind niet weg. Gelukkig werd dat gevoel steeds minder. Als wij vertrokken waren, was Manuel een vrolijk kind. We maakten ons geen seconde zorgen over hem. De pleegouders zijn zorgzaam en Manuel kan het goed vinden met hun dochter. Voor ons gaf het rust in het weekend. We hadden even geen conflicten en stress in huis. Wel duurde het lang voordat we zelf konden ontspannen.”

Door pleegzorg kregen ze meer tijd voor Sofie, het een jaar jongere zusje van Manuel. Sandra: “Voorheen vergaten we haar aandacht te geven.” Leon: “Onze dochter huppelde dwars door alle problemen heen. Hulpverleners vroegen: ‘Hoe gaat het eigenlijk met Sofie?’ Als Manuel weg was, konden wij activiteiten doen die anders onmogelijk waren: naar de stad gaan of naar een museum.” Sofie genoot van een weekend alleen met haar ouders. Sandra: “Als Manuel thuis was, wilde hij het liefst nergens naartoe. Daardoor hadden we een beperkt netwerk. Nu hebben we meer contacten in het dorp, omdat we dingen konden ondernemen zonder Manuel. Daardoor worden we meer geaccepteerd.”

Pictogrammen en beloningsstickers
“We hebben altijd alles besproken met de pleegouders en zij mochten alle rapporten over ons lezen”, zegt Sandra. “De pleegouders zijn ook open naar ons geweest. Als er wat misging, vertelden ze het. Bijvoorbeeld als Manuel ruzie had gemaakt met hun dochter of als hij niet mee wilde naar hun familie. ‘Dat is toch niet mijn familie’, zei hij dan.” Ze hebben ook van elkaar geleerd. Leon noemt wat voorbeelden: “We vertelden hoe we Manuel structuur gaven door het gebruik van pictogrammen en beloningsstickers. Het pleeggezin heeft ons geleerd om op een meer ontspannen manier met eten om te gaan. Manuel was heel kieskeurig, at alleen fijngemalen voedsel op een bord met vakjes. Soms zaten we drie uur met hem aan tafel en wilde hij gevoerd worden. Dan ontstonden er vaak conflicten. In het pleeggezin was meer rust aan tafel. De pleegouders verwachtten van Manuel dat hij zelf at en maakten verder niet zo’n punt van het eten.”

Manuel is gek op sporten. Hij kan zijn energie kwijt met voetbal en tennis. Op de middelbare school kreeg hij steeds minder tijd voor pleegzorg door alle sportactiviteiten in het weekend. Leon: “De pleegouders gingen daar flexibel mee om, want het belang van Manuel stond voorop.” Zowel Manuel als zijn ouders gaven aan dat het logeren minder nodig was. Door intensieve thuisbegeleiding hebben Leon en Sandra geleerd om meer balans in hun gezinsleven te brengen. Langzaam werd de pleegzorg afgebouwd.

Scherpe randjes zijn eraf
“Er zijn nog wel eens momenten dat we ons overbelast voelen”, zegt Sandra. Leon beaamt dat. “Een dagje uit is bij ons altijd beladen. Het is bedoeld als ontspanning, maar het werkt averechts. Sandra en Manuel hebben allebei een eigen plan in hun hoofd. Dat botst wel eens.” Het gaat nu heel redelijk met Manuel, vindt Sandra. “Op school is hij meer zelfredzaam. Hij wordt fysiek en mentaal wat steviger.” Leon: “Dagelijkse routines als aankleden kosten hem nog steeds moeite, want hij kan zich moeilijk concentreren. Hij trekt een sok half aan en gaat dan wat anders doen. Gelukkig zijn de scherpe randjes eraf. Vroeger eiste hij voortdurend onze aandacht op. Dat is minder geworden. Nu geeft hij zelf aan: ‘Ik ben zo druk in mijn hoofd.’ Wij maken ons dan niet meer zo druk om zijn gedrag.”

Opvoeding delen
Terugkijkend zien Leon en Sandra weekendpleegzorg als een lange adempauze, voor henzelf, maar ook voor Manuel en Sofie. Leon: “Het is meer dan alleen de opvang van een kind. Je deelt de opvoeding samen. De pleegouders zijn mensen die we in het dagelijks leven waarschijnlijk voorbij waren gelopen, omdat we zo verschillend zijn. Juist door die verschillen hebben we zoveel aan elkaar gehad.” Ze hebben nog steeds contact met het pleeggezin. Sandra: “Een paar keer per jaar gaan we bij elkaar op bezoek. Dan doen Manuel en Sofie spelletjes met hun dochter en kunnen wij bijpraten. De pleegouders zijn nog steeds geïnteresseerd in Manuel. Het zou ook raar zijn als het contact ineens is afgelopen na al die jaren.”

Leon: “Een tijdje geleden liet de pleegmoeder ons weten dat Manuel ’s nachts nog spelletjes deed op zijn telefoon. Ze maakte zich zorgen, omdat hij de volgende dag naar school moest. Dan kun je denken: Waar bemoeit ze zich mee? Wij vinden het juist prettig dat ze op afstand nog zorg heeft voor ons kind.”


Tags: , ,