Dit is mijn verhaal

“Mijn naam is maar een woord, mijn leven een verhaal…’, las ik ooit op een tegeltje. In pleegzorg wordt regelmatig gebruik gemaakt van levensboeken, vooral voor pleegkinderen die meerdere malen zijn overgeplaatst. Als er weinig continuïteit is geweest in hun verblijfplaats, kan het helpend zijn om een levensverhaal te maken.

Het levensboek is een map met losse invulbaden en bestaat uit een ouder- en een kinddeel. In het ouderdeel kan informatie worden opschreven over en door de biologische ouders, zodat het pleegkind meer weet over zijn ouders en hun leven. Daarnaast is het levensboek een verzameling van herinneringen van vroeger en gebeurtenissen in het hier en nu.

Lege bladzijden
Het woord ‘vroeger’ is voor veel pleegkinderen beladen. Vroeger kan herinneringen oproepen over uithuisplaatsing of mishandeling. Ook is vroeger een begrip dat gepaard kan gaan met lege bladzijden. Wanneer de ouders uit beeld zijn, kunnen er jaren zijn waarover niets bekend is.

Voor pleegkinderen kan een levensboek helpen om de herinneringen die er wel zijn bij elkaar te brengen. Samen met pleegouders of begeleiders kunnen kinderen zoeken naar nog onbekende sporen uit het verleden, zoals een oma die wat kan vertellen over de ouders of die een foto heeft.

Waar de meeste ouders fotoboeken of groeiboekjes van vroeger bewaren is dat bij pleegkinderen meestal niet het geval. Ouders zijn niet meer in beeld of overplaatsingen maken dat het verhaal niet compleet is.

Zelfbeeld
Het levensboek is ook een boek over het leven in het hier en nu. Welke personen zijn nu belangrijk in het leven van een kind? Hoe ziet zijn gezinssituatie eruit of wat is zijn lievelingskleur? Het verzamelen van informatie draagt bij aan het verwerken van gebeurtenissen en geeft zicht op hoe het kind gevormd is. Het kan bijdragen aan een positief zelfbeeld, omdat een kind ‘ontschuldigd’ wordt. Het krijgt uitleg over waarom het is zo is gelopen in zijn leven.

======
KADER
======

Maria (11 jaar) is een gesloten meisje. Op haar zesde werd ze in een pleeggezin geplaatst. Haar ouders zijn vanaf dat moment allebei uit beeld. Maria heeft flarden van herinneringen over vroeger. Gelukkig woont zij nog steeds bij haar eerste pleegouders, die haar kunnen vertellen hoe het is gegaan vanaf het moment dat ze bij hen woont. Maria en haar pleegouders hebben het levensboek gebruikt om de herinneringen die Maria nog heeft op te schrijven. Maria leert praten over zowel de mooie als moeilijke herinneringen. Haar pleegouders hebben met het levensboek een ‘handvat’ om het met haar over het leven te hebben.

Moniek (9 jaar) is uithuisgeplaatst, omdat haar moeder opgenomen werd met een psychose. Haar vader kon de verzorging niet meer aan. In de periode hierna werd duidelijk dat de situatie thuis niet goed was voor Moniek. Mishandelingen en ruzies zorgden voor een onveilige thuissituatie. Moniek vraagt zich vaak af waarom deze dingen gebeurd zijn en of zij daar schuld aan heeft. De pleegzorgbegeleider werkt samen met Moniek in het levensboek, zodat zij de vele vragen die zij heeft, kan stellen.

‘Mijn Levensboek’ is verkrijgbaar bij Stichting Mobiel

 


Tags: , ,