Pleeggrootouders: succesvolle pleegzorg dicht bij huis

Het fenomeen pleeggrootouderschap verdient aandacht. Grootouders kunnen in veel gevallen een prachtige oplossing bieden wanneer hun kleinkind niet meer bij de ouders kan wonen, blijkt uit een onderzoek naar pleeggrootouderschap. Het onderzoek toont aan dat pleeggrootouders goede opvoeders zijn en dat zij echt een verschil uitmaken.

“Uit mijn onderzoek blijkt dat pleeggrootouders vaak succesvoller zijn in de opvoeding dan andere pleegouders. De pleeggrootouders die geïnterviewd zijn, hebben qua problematiek vergelijkbare kinderen in huis als andere pleeggezinnen, maar ze houden dit gemiddeld langer vol en er vallen minder kinderen uit,” vertelt onderzoeker Henk van Oosteren. Van Oosteren, die ruime ervaringen en expertise heeft op het gebied van jeugdzorg en pleegzorg, verdiepte zich de afgelopen twee jaar in het pleeggrootouderschap en schetste een beeld van de positie van pleeggrootouders.

De cijfers spreken voor zich: bij de geïnterviewde pleeggrootouders was er bij 24% van de gevallen sprake van voortijdige en negatieve beëindiging, tegenover 30 tot 50% in de reguliere pleegzorg. Daarnaast wonen kinderen gemiddeld ruim 5 jaar bij hun pleeggrootouders, 54% langer dan 2 jaar en 20% zelfs langer dan 10 jaar. In de reguliere pleegzorg woont slechts 18% van de kinderen langer dan 2 jaar in het pleeggezin. “Heel pedagogisch Nederland breekt zich het hoofd over hoe we de relatief hoge kans op breakdown in de pleegzorg kunnen terugdringen”, aldus Mirte Loeffen, orthopedagoog en voorzitter van de Stichting Belangenbehartiging Pleeggrootouders Nederland (SBPN). Toch wordt er nu vaak niet direct aan de grootouders gedacht bij een uithuisplaatsing. “Er hangt nu vaak een ‘gebrek aan beter’ zweem om plaatsing bij de grootouders heen” meent Loeffen.

Te vaak wordt de kracht van deze grootouders onderschat en wordt er niet aan een mogelijke bijdrage van de grootouders gedacht. Dit terwijl opa’s en oma’s vaak graag hun kleinkind willen opvangen, en hier ook goed toe in staat zijn. Gemeenten en instanties moeten zich bewust gaan worden van de potentie van deze bijzondere groep pleegouders en meer gebruik van pleeggrootouders gaan maken, meent onderzoeker Henk van Oosteren. De resultaten van dit onderzoek tonen aan dat grootouders een belangrijke en actieve rol kunnen spelen in de zorg voor jeugd met complexe problemen.

Het uitgebreide onderzoeksrapport schetst een beeld van de aanloop, het verloop en de afronding van de plaatsing van het kleinkind, gezien door de bril van de grootouders. Het rapport, getiteld “Pleeggrootouders maken het verschil: portret van een onderbelichte groep”, is te downloaden op de website van het Gezinspiratieplein, het kennisplatform voor pleeggezinnen en gezinshuizen: www.gezinspiratieplein.nl.