De bijzondere curator

Wanneer er een belangrijk belangen­conflict is tussen het (pleeg)kind en de gezaghebbende ouder(s) of voogd, kan de rechter een bijzondere curator benoemen. Het gaat dan om strijdige belangen over de verzorging en opvoeding van het kind of zijn vermogen. Deze curator is onafhankelijk van betrokkenen en behartigt de belangen van het kind.

Een voorbeeld
Bureau Jeugdzorg besluit om in te zetten op thuisplaatsing van de 5-jarige Marco, die onder toezicht is gesteld en in een pleeggezin woont. De ouders van Marco staan achter de thuisplaatsing. De pleegouders zijn het er niet mee eens. Zij zijn belanghebbend met betrekking tot de besluitvorming, omdat Marco al enige jaren bij hen woont. De pleeg­ouders mogen daarom, net als de ouders, op de zitting bij de kinderrechter hun mening geven. Omdat de kinderrechter nader onderzoek door een (hechtings)deskundige noodzakelijk vindt, benoemt hij een pedagoog als bijzondere curator. De rechter geeft de bijzondere curator de opdracht om onderzoek te doen naar de hechting en om advies te geven over zijn verblijfplaats. De bijzondere curator behartigt onafhankelijk van de overige betrokken partijen de belangen van Marco.

De rechter vindt dat er in het geval van Marco sprake is van conflicterende belangen tussen het kind en de ouder(s) met gezag. De ouders willen Marco terug en de vraag is of dat in zijn belang is. De rechter vindt dat er daarom sprake is van botsende belangen en twijfelt boven­dien of het besluit van Bureau Jeugdzorg wel in het belang van Marco is. De bijzondere curator onderzoekt in dit geval als deskundige wat in het belang van Marco is.

Hoe?
De benoeming van de bijzondere curator gebeurt op verzoek van een belanghebbende of op initiatief van de rechter (in het laatste geval is er sprake van een lopende rechtszaak). Een minderjarige kan informeel, met een briefje, de rechter vragen om een bijzondere curator te benoemen. Ook pleegouders kunnen de rechter verzoeken een bijzondere curator te benoemen, bijvoorbeeld wanneer het kind zelf te jong is om dat te kunnen doen. Hiervoor is geen advocaat nodig.(1) Een bijzondere curator kan in verschillende conflicten tussen de minderjarige en zijn ouder(s) met gezag of voogd worden benoemd. De minderjarige is tenslotte voor veel beslissingen afhankelijk van zijn gezaghebbende ouder(s) of voogd.

Wie?
In de wet staat niet wie tot bijzondere curator moet worden benoemd. De bijzondere curator moet bevoegd zijn: dat wil zeggen meerderjarig en niet onder curatele staan. Verder moet de bijzondere curator onafhankelijk zijn van betrokken partijen. Meestal is de bijzondere curator een advocaat(2) of een deskundige (bijvoorbeeld een psycholoog of pedagoog).

Kinderombudsman
Kinderombudsman Marc Dullaert(3) pleit voor het vaker inschakelen van de bijzondere curator. Omdat beslissingen met betrekking tot het perspectief van het pleegkind in­gewikkeld zijn en de meningen van betrokkenen nogal uiteen kunnen lopen, is het vaker inschakelen van de bijzondere curator voor pleegkinderen zeker wenselijk.

(1) Hoewel hier per rechtbank verschillend mee wordt omgegaan: sommige rechters zijn van mening dat het verzoek tot een bijzondere curator wel door een advocaat moet worden ingediend.

(2) In Mobiel 5 van 2010 vindt u in de rubriek ‘Hoe zit dat’ een voorbeeld van een advocaat als bijzondere curator.

(3) Zie www.dekinderombudsman.nl: ‘De bijzondere curator, een lot uit de loterij?’, 5 juli 2012.

 


Tags: ,