Ruimte voor pubers

Het bed niet uit te krijgen, discussies over de kleinste dingen en alleen nog oog voor vrienden. Een puber is niet het makkelijkste gezinslid. Niet zo gek dat mensen niet staan te springen om een pleegpuber in huis. Of is het maar net hoe je het bekijkt? Mobiel informeerde naar de stand van zaken rondom tiener­pleegzorg.

In de laatste factsheet van Pleegzorg Nederland staat: “In het hele land is er een tekort aan pleegouders voor kinderen van tien jaar en ouder.” Het thema van Pleegzorg Nederland is dit jaar dan ook ‘Help jij een pleegkind de puberteit door’. Hoe komt het toch dat er zo weinig gezinnen bereid zijn om tieners op te vangen?

“De leeftijdsgroep brengt een aantal ‘triggers’ met zich mee. Een puber in huis hoeft natuurlijk niet per se een probleem te zijn, maar het is wel zo dat kinderen vanaf twaalf jaar hun eigen weg gaan kiezen. Ze zoeken dus ook de confrontatie met hun opvoeders”, zegt Janette Reukers van Pleegzorg Nederland.

Vuurwerk in huis
Ook al kan een puber in huis voor wat vuurwerk zorgen, wonen in een kleinschalige, huiselijke situatie heeft toch de voorkeur. Reukers: “Voor deze leeftijdscategorie valt nog veel te leren in een gezinssituatie. Er is dan toch een situatie met vaste opvoeders met wie ze een band kunnen opbouwen.”

Bovendien ziet Reukers dat de band met het eigen netwerk sterker blijft als kinderen in een gezinssituatie wonen. “Als ze in een groep of instelling terechtkomen, komen toch veel familierelaties onder druk te staan of worden verbroken. Juist op weg naar zelfstandigheid is er behoefte aan een stevig netwerk.”

Op zoek
Hoe belangrijk ook, er zijn nog altijd te weinig plekken voor tieners. Op dit moment ziet Reukers al wel een aantal ontwikkelingen die kunnen bijdragen aan betere pleegzorg voor die groep. “Zijn er geen pleegouders beschikbaar, dan wordt steeds vaker gebruikgemaakt van professionele gezins­opvang, bijvoorbeeld in gezinshuizen. Hiermee wordt afgestapt van grootschalige opvang en zijn er vaste verzorgers of opvoeders.”

“Je ziet ook dat een kind de laatste tijd meer uit de anonimiteit wordt gehaald. Het gaat niet meer alleen om een kind dat uit huis moet en waar we geen pleeggezin voor kunnen vinden. Het is belangrijk de kracht van het kind te benadrukken.” Zo is op de site van Pleegzorg Nederland de rubriek ‘Tien plussers op zoek’ te vinden. Daar krijgen bezoekers een beeld bij het pleegkind. Bijvoorbeeld Chantal: ze is vijftien jaar en is graag samen met haar vriendinnen, maar ook op zoek naar pleegouders die duidelijk grenzen stellen en haar structuur kunnen bieden.

Tienus
Pleegzorginstellingen Trias Jeugdhulp en Jarabee besteedden het afgelopen jaar ook extra aandacht aan tienerpleegzorg. In 2012 en 2013 hebben zij ruim veertig nieuwe tienerpleeggezinnen aan hun bestand mogen toevoegen. Dat was direct naar aanleiding van de campagne ‘Tienus’. Het project duurde ruim een jaar en is inmiddels beëindigd, maar Trias wil de aandacht voor het onderwerp niet laten verslappen. “We proberen de aandacht voor het onderwerp in onze werkwijze te implementeren. Bijvoorbeeld door informatieavonden rondom tieners te organiseren”, vertelt Esther Rooseboom van Trias. Die avonden worden ook bij pleeg­ouders thuis gehouden. “Mensen horen veel verhalen over pleegzorg. Dat gaat vaak over de extremen en dat is niet altijd even positief. Door zo’n avond te organiseren bij pleeg­ouders thuis, zien ze ook de andere kant.”

Meer pleeggezinnen nodig
Ook al heeft Trias nu meer pleeggezinnen voor tieners erbij, het tekort is nog niet opgelost. “Er zijn absoluut meer pleeg­gezinnen nodig. De vraag groeit. Bovendien is het prettig als je veel keuze hebt voor een puber, omdat de matching nauw luistert. Zo zit je bijvoorbeeld meer vast aan de regio in verband met de school en vrienden”, zegt Rooseboom.

Blijvende worsteling
Bij tienerpleegzorg ligt de focus vooral op werving van nieuwe gezinnen. Pleegzorg Advies Nederland ziet liever een accent op de inhoudelijk aanpak. Hans de Win legt de visie uit: “Er is te weinig aandacht voor de extra vragen die tieners stellen aan samenwerking en ondersteuning. Onder­tussen zien we de blijvende worsteling in de praktijk: tieners die ‘eruit knallen’, pleegouders die ‘op’ zijn, eigen kinderen die het niet meer trekken, professionals die het maar niet begrijpen en ouders die zich steeds grotere zorgen maken over de toekomst van hun kind. Tienerpleegzorg is als zodanig niet of nauwelijks georganiseerd. Mensen uit de praktijk melden ons dat er binnen de organisaties onvoldoende aandacht is voor het onderwerp. Natuurlijk zou het goed zijn als meer gezinnen bereid zijn om tieners op te vangen, maar een goede werkwijze en samenwerking hebben onze prioriteit.” <

======
KADER
======

Uit de praktijk
Maria ving 35 jaar lang meer dan vierhonderd pubers op. Er was plek voor vier tot vijf jongeren, waarvan maximaal drie crisisplaatsingen. Maria weet als geen ander dat het af en toe behoorlijk kan botsen. Toch heeft ze nooit anders gewild. “Een puber zit tussen het kind en volwassen zijn in. Het is vechten om de identiteit. Ik vind het de mooiste leeftijd van de mens.”
De doorgewinterde pleegmoeder hecht grote waarde aan de afkomst van de kinderen. “Ik heb waar mogelijk altijd de vader en moeder hier thuis uitgenodigd. Het is belangrijk dat de kinderen contact houden met waar ze vandaan komen.” Ze dicht zichzelf een bescheiden rol toe. “Ik ben slechts een passant die even voor het kind mag zorgen. Ik ga niet in de schoenen van de familie staan.”
Na twee hartoperaties is ze gestopt met de opvang. “Ik heb, denk ik, wel roofbouw op mijn lichaam gepleegd. Het kost toch veel energie om de jongeren te begeleiden. Dan is er weer ruzie met ouders, dan weer een schorsing op school.” Toch heeft ze er geen moment spijt van. “Ik zou het zo weer doen. Er zijn zoveel jongeren die alleen en eenzaam zijn. Wie ben ik dan om te zeggen dat ik lekker achterover ga zitten? Het mooiste is als een kind weer tot rust komt, een opleiding gaat volgen en weer contact heeft met familie.”

 ======
KADER
======

Cijfers
In 2012:
• Maakten bijna 21.000 kinderen gebruik van pleegzorg.
• Waren er bijna 11.000 nieuwe plaatsingen, 30% van de kinderen was 12 jaar of ouder.
Op 1 januari 2012:
• Stonden 278 kinderen op de wachtlijst voor pleegzorg, 29% van de kinderen op de wachtlijst is 12 jaar of ouder.
‘Vraag’ en ‘aanbod’ sluiten kwalitatief niet goed op elkaar aan. Met name voor kinderen van 10 jaar en ouder is er een groot tekort aan pleegouders.

Bron: Factsheet Pleegzorg Nederland

 

 


Tags: ,