Zorgen voor je kleinkind

Auteur: Joyce van der Hoofd

Netwerkpleegzorg gaat over een kind dat door bekenden of familie wordt opgevangen als het thuis ‘even’ niet meer gaat. Dat ‘even’ is bij ons ondertussen ruim elf jaar. Het gaat over onze enige kleindochter van nu 15 jaar. Zij is de dochter van mijn enige zoon. Wij zijn haar opa en oma van bijna 60 jaar. Als je de stap neemt – en dat is niet eens altijd logisch voor iedere grootouder – om een kleinkind in huis te nemen, overzie je niet wat dat allemaal teweeg brengt.

Mijn zoon en zijn vrouw leefden met onze kleindochter een wat chaotisch leven met ups en downs. Vanaf het moment dat het meisje geboren was, had ik al een vrij sterke band met haar en ze kwam vaak bij ons. Toen ze drie jaar was, ging het huwelijk steeds meer wankelen, tot op een dag de vlam letterlijk in de pan vloog. Vanwege een poging tot brandstichting en het in gevaar brengen van zijn eigen gezin en andere mensen in het gebouw, werd mijn zoon veroordeeld tot een gevangenisstraf van negen maanden. Mijn kleindochter bleef bij haar moeder, maar dat ging niet helemaal goed. Een paar dagen voor haar vierde verjaardag gaf de moeder aan dat zij niet meer voor haar kon zorgen. Ze was weer drugs gaan gebruiken. Ze zette haar kind als het ware op mijn schoot en verdween voor lange tijd uit ieders leven. Mijn zoon zat nog in de gevangenis. Hij zag zijn dochter regelmatig, omdat ik met haar bij hem op bezoek ging.

Voor mij was het vanzelfsprekend dat ik mijn kleindochter onder mijn hoede nam. Een pleeggezin of tehuis kwam helemaal niet in mij op. De andere oma, de moeder van haar moeder, gaf duidelijk aan dat ze geen kind meer wilde en kon opvoeden. Dus spraken mijn man en ik af dat ons kleinkind voorlopig bij ons kwam wonen en richtten wij een eigen plek in huis voor haar in. Ook paste ik mijn werktijden aan. Gelukkig kreeg ik alle medewerking van mijn werkgever. Ik leverde een aantal contracturen in en kon onder schooltijd werken. Op de dag dat mijn kleindochter ’s middags naar haar andere oma ging, zou ik extra uren werken, om zo te sparen voor de vakantie. Met z’n allen zetten we de schouders eronder.

Geen ‘gewone’ oma meer
Mijn man en ik waren vijftien jaar met z’n tweeën geweest en konden min of meer onze eigen gang gaan. Ineens hadden we weer de zorg voor een klein mensje. Ik ging ’s morgens vroeg mijn bed uit en ’s avonds doodmoe op tijd mijn bed weer in. Ik stond dagelijks tussen de jonge moeders en vaders bij school. Ik ging weer mee naar zwemles en turnen. Ik werd opvoeder en was geen ‘gewone’ oma meer. Bijna mijn hele dagelijkse leven richtte ik in voor onze kleindochter. Bijna, want een stukje voor mezelf moest ik zien te behouden. De taak die ik op me had genomen, is een dankbare, maar tegelijk ook zware taak. In het begin had mijn kleindochter veel last van verlatingsangst. Ze ging nog geen meter bij me vandaan. Zelfs tijdens het douchen en naar het toilet gaan bleef ze heel dicht bij me. Met veel geduld en liefde is dit allemaal over gegaan.

Als je wat ouder bent, bestaat ook je netwerk uit oudere vrienden. Wij kenden weinig jonge gezinnen, buiten de kennissen die we opdeden tijdens de momenten met ouders op de basisschool. Vaak moesten we schipperen als we ergens naartoe wilden en oppas nodig hadden. Ik was wel blij met de jonge moeders op school die me met raad en daad bij konden staan. Tenslotte had ik een zoon opgevoed en dat is anders dan een meisje. Via een televisie-uitzending waarin een pleeggrootvader en -moeder pleitten voor een belangenvereniging voor pleeggrootouders, kwam ik in contact met de Stichting Belangenbehartiging Pleegouders Nederland (zie kader). Ik ben nu ongeveer zeven jaar bestuurslid en ik verzorg de nieuwsbrief en het ledenbestand.

Menige strijd en traan
Zelf hebben wij bewust geen jeugdzorg, pleegzorg of maatschappelijk werk ingeschakeld. Dat bewuste was vooral uit angst dat onze kleindochter bij ons weggehaald zou worden en het idee dat wij het zelf wel aankonden. We konden het ook aan, al heeft dat menige strijd en traan gekost. Ook onze relatie kwam af en toe flink onder druk te staan, omdat er veel tijd en aandacht naar het kind gaat. Toch hebben we het met zijn allen gered. We hebben het goed met z’n drieën en zijn helemaal op elkaar ‘ingespeeld’.

Na elf jaar woont onze kleindochter nog steeds bij ons. Het is voor haar zelf ook niet allemaal van een leien dakje gegaan. Het contact met haar moeder kwam na bijna vier jaar weer een beetje op gang. Haar moeder was aan het afkicken. Na zijn vrijlating kreeg haar vader een nieuwe relatie en kwam onze kleindochter vrij regelmatig bij haar vader en zijn nieuwe gezin. Zij heeft veel last ondervonden van haar verleden. Deze last uitte zich voornamelijk in slecht gedrag op de middelbare school. Thuis was ze een ‘gewone’ opstandige puber, maar wel een met een rugzak. Met hulp en tijdelijke opvang op een speciale school (time-out) is ze momenteel aardig op de rails en op weg naar het behalen van een VMBO diploma. ‘Gelukkig’ is het bij slecht gedrag op school gebleven en is ze niet begonnen met drank of drugs. Het contact met haar vader is sinds een jaar of twee helaas verbroken en haar moeder is begin 2011 onverwacht overleden. Wij zien, na alle inspanningen, een gelukkig jong mens dat staat en gaat voor de toekomst. Wij zullen er in ieder geval altijd voor haar zijn en blijven, zolang we dit lichamelijk en geestelijk op kunnen brengen. Hebben we er spijt van? Ondanks af en toe een flinke ‘struggle’, nog geen enkele, maar dan ook geen enkele seconde!

==========
Kader
==========

 

Een ‘vakbond’ voor pleeggrootouders
De Stichting Belangenbehartiging Pleeggrootouders Nederland (SBPN) is een soort vakbond voor grootouders die 7×24 uur voor hun kleinkinderen zorgen. Soms zijn de ouders van de kleinkinderen verslaafd, overleden of hebben ze psychische problemen. Het doel van de stichting is om pleeggrootouders rechtstreeks, dan wel via de instellingen waar ze mee te maken hebben, met raad en daad bij te staan, bijvoorbeeld bij opvoedingsvragen of financiële vragen. Daarnaast beoogt de SBPN beleidsmakers, jeugdzorgwerkers, politici en pleegzorgorganisaties bewust te maken van de belangrijke maatschappelijke taak die deze groep opvoeders uitvoert.Als u meer wilt weten of de nieuwsbrief wilt ontvangen, kunt u mailen of bellen: info@pleeggrootouders.nl, 0546-714452.
www.pleeggrootouders.nl

 


Tags: , ,