‘Pleegouders moeten vooral zichzelf zijn’

Een culturele match
Wat is het belang van culturele matching in een pleeggezin? Mobiel-redactieleden Fatih Toprak en Richard Geudeke bogen zich over deze vraag.

Laatst las ik het verhaal van twee joodse broertjes die tijdens de oorlog ondergedoken zaten bij een katholiek gezin. Hun ouders werden weggevoerd en vermoord. Na de oorlog bleven de jongetjes bij hun pleeggezin wonen: ze werden katholiek opgevoed en er werd nooit over hun joodse achtergrond gesproken. De een werd uiteindelijk priester, de ander ging alsnog op zoek naar zijn oorsprong en keerde terug naar zijn joodse wortels.

Openheid is van belang
Bij de ontwikkeling van een kind zijn de omstandigheden en het gezin waarin het opgroeit van groot belang, maar niet doorslaggevend. Wat het pleegkind – hoe klein ook – ooit meekreeg van zijn biologische ouders, zal het altijd met zich meenemen. De cultuur stroomt door zijn bloed. Bij de opvoeding en vorming van (pleeg)kinderen is vooral openheid en de mogelijkheid tot ontwikkeling van belang. Het meegeven van culturele bagage is onvermijdelijk, het meegeven van andermans culturele bagage onverstandig.

Onnatuurlijk opvoeden
Mijn pleegkind heeft een islamitische moeder (inmiddels overleden) en een katholieke vader. Haar moeder liet haar een Koran en een gebedskleed na, haar vader spreekt een gebed uit als hij bij ons komt eten: onbegrijpelijke Afrikaanse klanken boven de aardappelen. Alleen het kruisteken aan het eind is bekend. Ik vind het belangrijk dat mijn pleegdochter kennis heeft van de overtuigingen van haar ouders, maar meer ook niet. Ik weet niets van de Afrikaanse cultuur en ik heb niets met geloof. Moet ik mijn pleegdochter dan – geforceerd – van alles bijbrengen over die zaken? Nee, want dan ben ik onnatuurlijk aan het opvoeden. Niet vanuit mezelf, maar vanuit van buitenaf opgelegde eisen.

Een pleegouder is geschikt als hij of zij in staat is om het kind in vrijheid en openheid groot te brengen, zodat het zich kan ontwikkelen tot een weldenkend en goedvoelend volwassen mens dat eigen keuzes kan maken. Natuurlijk is het meegeven van je eigen normen, waarden en levensstijl inherent aan opvoeden, maar een geschikte pleegouder realiseert zich dat hij zijn eigen – en niet andermans – overtuigingen op het kind overbrengt en gaat daar voorzichtig en bewust mee om.

De moeders van Yunus
De moeders van Yunus zijn geschikt als pleegouders. Ze hebben de zorg voor andermans kind op zich genomen, maar behouden hun eigenheid. Ze hoeven niet naar Turkije om kennis te krijgen van de cultuur van hun pleegkind. Ze hoeven zich niet te verdiepen in de Islam. Ze moeten vooral zichzelf zijn, met respect voor het kind. Respect betekent niet geforceerd het gezin waar het pleegkind uit komt proberen na te bootsen. Respect betekent handelen vanuit je eigen gevoel en verstand, waarbij de ontwikkeling van het kind voorop staat.

Vrijheid en ruimte geven
Ik begrijp dat het voor biologische ouders moeilijk is om hun kind af te moeten staan aan pleegouders die een andere levensstijl hebben. Daarom is het ook van belang dat pleegouders goed gescreend en opgeleid worden. Ze zijn ongeschikt als ze zich alleen maar proberen te conformeren aan andermans cultuur. Ze zijn geschikt als ze het kind de vrijheid en de ruimte geven om zich te ontwikkelen zoals het dat wil en kan. Dan zal het gegroeid zijn als het weer terug kan keren naar zijn eigen gezin.

 


Tags: , ,