Wie boft er eigenlijk in pleegzorg?

‘Jíj boft dat je mij hebt!’ is de titel van een nieuw boek over pleegzorg. Marga Baas en Anja Breyer voerden openhartige gesprekken met pleegouders, pleegkinderen en pleegzorgwerkers. Mobiel sprak met de auteurs over hun drijfveren en de totstandkoming van het boek.

‘Hij kijkt glunderend op naar zijn pleegmoeder in spe en zegt: “Jíj boft dat je mij hebt!”’ Het is een veelzeggend citaat. Tja, wie boft er eigenlijk in pleegzorg? Boft het pleegkind dat het pleegouders heeft? Boffen de pleegouders dat zij voor een pleegkind mogen zorgen of boft de werker dat hij of zij zulk fantastisch werk heeft? In hun boek geven Marga en Anja een positief, niet te rooskleurig, realistisch beeld van pleegzorg. “Pleegzorg komt vaak op een negatieve manier in het nieuws, terwijl er veel goed gaat”, aldus Marga.

Nieuwsgierig
Marga werkt bij FlexusJeugdplein als hoofd werving, screening en bemiddeling van nieuwe pleegouders. Ze is al elf jaar pleegmoeder van een inmiddels 13-jarige jongen. “Na de geboorte van onze dochter kozen we voor langdurige pleegzorg.” Marga schreef columns voor het blad van FlexusJeugdplein. Ze had nog wat interviews met pleegouders in de la liggen.

Anja kwam in aanraking met pleegzorg via haar partner, een collega van Marga. “Thuis hoorde ik hier veel verhalen over”, zegt Anja. “Ik werd nieuwsgierig naar wat mensen binnen pleegzorg drijft.” Anja is werkelijk geïnteresseerd in mensen en ze schrijft er graag over. Dit alles bracht de auteurs eind 2009 bij elkaar. “We leerden elkaar pas echt kennen tijdens onze samenwerking. Nu, bijna twee jaar later, is het boek er”, zegt Anja glunderend.

Alle disciplines
“Weinig mensen weten dat er zoveel verschillende vormen van pleegzorg bestaan”, vertelt Marga. “Vaak kennen ze ook niet het verschil tussen adoptie en pleegzorg. Door het lezen van dit boek komen ze erachter dat iedereen pleegouder kan worden. Of je nu alleenstaand bent, een drukke baan hebt of alleen in de vakantie tijd hebt.” Ze kozen er bewust voor om alle disciplines in pleegzorg aan bod te laten komen, van pleegouder tot matcher. Anja: “We verdiepten ons in belangrijke thema’s en zochten daar de juiste personen bij. In onze eigen kring waren veel mensen bereid om mee te werken aan een interview. Die kring werd steeds groter. We kregen medewerking van organisaties als de William Schrikker Groep, het Leger des Heils en SGJ Christelijke Jeugdzorg.”

Het tweetal had een duidelijke taakverdeling. Marga legde de contacten voor de interviews en Anja zorgde voor de contacten met de uitgever. Marga was beter in de vraaggesprekken en Anja was goed in het schaven aan de teksten, zodat er een mooi geheel ontstond. Anja: “We hebben eindeloos gesteggeld over de cover. We wilden een aantrekkelijke omslag die mensen over de streep haalt om het boek te kopen en te lezen. Wie weet, wordt de lezer een toekomstige pleegouder.”

Kwetsbaar
Ze zijn blij met de ouder die heeft meegewerkt aan een interview. Marga: “Deze moeder durfde zich kwetsbaar op te stellen. Ze vertelde hoe haar leven is verlopen. Door een opeenstapeling van problemen en veel verschillende, niet altijd samenwerkende, hulpverleners zag zij door de bomen het bos niet meer. Ze vond het moeilijk om niet te mogen zorgen voor haar eigen kinderen. Pleegzorg gaf weer overzicht in haar leven. Ze heeft zich positief kunnen ontwikkelen, doordat een ander de zorg voor haar kinderen overnam. De moeder is blij met het goede contact dat ze heeft met haar kinderen en hun pleegouders. Wij zijn trots dat zij haar verhaal aan ons durfde te vertellen.”

Eerste ontmoeting
Het regelen van toestemming voor publicatie is bij pleegkinderen altijd lastig en tijdrovend. Anja: “We hebben dat onder andere opgelost door pleegkinderen te interviewen die op het moment van publicatie volwassen waren.” Marga: “Twee geïnterviewde pleegdochters hebben in hetzelfde pleeggezin gewoond, maar niet tegelijkertijd. We hebben hen samen gesproken. De oudste, die al lang zelfstandig woonde, ging samen met haar pleegouders en hun nieuwe pleegdochter kleding kopen. Dat was de eerste ontmoeting van de meisjes. De afgelopen jaren hebben zij elkaar veel verteld over hun leven, maar dat is toch wat anders dan je verhaal vertellen voor een boek. Tijdens het gesprek ontspanden zij zich langzaam. Uiteindelijk konden zij hun vertrouwen geven en ons vertrouwen ontvangen.”

Anja en Marga zijn onder de indruk van de bereidwilligheid van pleegouders in de zorg voor hun pleegkind. “Ze moeten veel opzij zetten om deze zorg goed te realiseren.” In het boek wordt dit als volgt verwoord: “Pleegouders zijn Very Important Persons. Zonder pleegouders geen pleegzorg.” Ze hopen dan ook dat veel mensen het boek willen lezen en vervolgens willen nadenken of het pleegouderschap iets voor hen is.

Maya Lievegoed, redactielid van Mobiel, schreef het voorwoord in het boek. “Als pleegkind ken ik als geen ander het belang van pleegouders. Het raakt mij als ik lees hoe de gezinnen in het boek, net als mijn pleegouders en ik, vanzelfsprekende liefde vinden in een niet-vanzelfsprekende situatie. Een pluim voor de twee auteurs en vooral een hele grote pluim voor alle pleegouders en pleegouders in spe.”


Tags: ,