De kracht van het gewone

In 1911 werden in De Glind de eerste uithuisgeplaatste kinderen opgevangen in een gezinsvorm. Daarom organiseerden vijf Glindse organisaties (1) op 29 september het symposium ‘Jeugdzorg: wortels en gehaktballen als werkzame factoren’. In jeugddorp De Glind stonden ruim honderd deelnemers stil bij de kracht van het gewone leven.

“Als kinderen buiten de samenleving dreigen te vallen, moeten we een samenleving creëren waarin zij wel welkom zijn.” Vanuit deze gedachte kocht dominee Rudolph honderd jaar geleden een stuk landbouwgrond in de gemeente Barneveld. Hier vestigde hij jeugddorp De Glind, waar kinderen werden opgevangen die niet meer thuis konden wonen. Dit was het begin van een bijzondere vorm van hulpverlening: kinderen leefden in zo normaal mogelijke gezinssituaties en de positieve kanten van de kinderen werden zoveel mogelijk benadrukt. Dominee Rudolph werkte met mensen die zich wilden verbinden aan kinderen en niet met steeds wisselende opvoeders. In de afgelopen eeuw is er veel veranderd in De Glind, maar het principe bleef hetzelfde. Hier wonen mensen die kinderen in hun gezin opnemen. Zij stellen zich in dienst van een werkmaatschappij en ontvangen ondersteuning.

Veelkleuriger
Het dorp is in de loop van de jaren veelkleuriger geworden en de bedrijfjes waar de jongeren vroeger een vak konden leren, bestaan niet meer. Een van de gezinshuisouders vertelt me dat De Glind een geweldige plek is om te wonen. “We zijn allemaal verschillende mensen, met eigen overtuigingen, maar in de zorg voor kinderen weten we elkaar te vinden.” Het symposium vindt plaats in een kerkje, waar we welkom worden geheten door dagvoorzitter Jochanan. Hij neemt ons mee terug naar de tijd waarin hij een druk, tienjarig jongetje was. Zijn vader was predikant en het werk van vader legde een behoorlijke druk op het gezin. Tijdens een vakantie ging het gezin bij een huis kijken, dat volgens zijn moeder op het Medisch Kinderdagverblijf leek, waar Jochanan het altijd zo naar zijn zin had. Die dag kwam hij er tot zijn schrik achter dat het de bedoeling was dat hij in dat huis zou gaan wonen. Een jaar later verhuisde Jochanan naar De Glind, waar hij bij gezinshuisouders woonde die vier eigen kinderen hadden. “Het was een gewoon gezin, waar ik een knuffel kreeg en groente en gehaktballen leerde eten. Ik heb er een fijne tijd gehad.”

In contact
Op steeds meer plekken in het land creëren jeugdzorgorganisaties gezinshuizen. Door ontwikkelingen in de jeugdzorg, zoals decentralisatie van de zorg, worden gezinshuizen gezien als alternatieve, maar geschikte vorm om kinderen en jongeren op te vangen. Steeds meer partijen, zoals beleidsmakers, ondernemers en docenten, komen in aanraking met gezinshuizen. Met een symposium wilden de Glindse organisaties de verschillende partijen met elkaar in contact brengen. In de aanloop naar het symposium liepen bekende en minder bekende Nederlanders een dag mee met een kind dat in een gezinshuis woont. Tijdens het symposium kijkt een gezinstherapeut uitgebreid op deze bezoeken terug. Opvallend is dat de kinderen met plezier in de gezinshuizen wonen en dat het contact met de eigen ouders meestal goed is. Het belangrijkste in De Glind is, dat de kinderen in een gezin worden opgenomen en een gewoon leven kunnen leiden. Zoals een meisje zegt: “Ik kan hier mijn ding doen. We krijgen elke dag eten en nog lekker ook. Ik hoor erbij.”

Natuurlijk zijn er verschillen tussen de ‘buikkinderen’ en ‘hartkinderen’. Dat bleek na wat doorvragen uit het publiek. De eigen kinderen van de gezinshuisouders hebben soms behoefte om onder elkaar te zijn. Dit wordt wel eens opgelost door aparte huiskamers te gebruiken. “Het is goed om even met je eigen kinderen alleen te zijn”, vindt een gezinshuisouder. “Je doet dit werk vanuit je hart en samen met anderen. Kinderen kunnen in twee of drie gezinnen wonen en ook contact houden met hun eigen gezin. Ze blijven altijd loyaal aan hun eigen familie. Belangrijk is dat je als opvoeder concurrentie uit de weg gaat, respect hebt voor de goede dingen van de ouders en als het ware een bondje met hen kunt sluiten.”

Springlevend
Professor Van der Gaag vertelt dat De Glind na 100 jaar nog springlevend is met investeren in de toekomst van kinderen. “In de jaren ’90 raakten we het spoor bijster, want de samenhang in de zorgverlening verdween. Het gaat erom dat je als hulpverlener naast je cliënt blijft lopen. In De Glind staan ontwikkeling en uitwisseling met de omgeving centraal.” Kijkend naar de toekomst gaf de burgemeester van Barneveld de volgende tip aan zorgaanbieders: “Ga in gesprek met organisaties en zoek samenwerking, vooral met kleine gemeenten die vaak geen jeugdzorgbeleid hebben. Probeer zo een samenhangend zorgaanbod te creëren en zaken praktisch te regelen.” Als ik na het symposium het terrein af rijd, denk ik opeens: Wat zou dominee Rudolph ervan gevonden hebben? Waarschijnlijk: “Wat hebben ze mooi verwoord wat mij in 1911 voor ogen stond.”

www.inhuisplaatsen.nu

 (1) Gezinshuis.com, Rudolphstichting, J.H. Donnerschool, Joozt-LSG en PKN-gemeente De Glind

 


Tags: ,