Ngudi nog steeds stateloos

Zes jaar geleden schreef Henk Weltevreden het aangrijpende en tegelijk luchtige boek ‘Congo Blues’, over zijn ervaringen als pleegvader van een alleenstaande minderjarige asielzoekster. In Mobiel (1) verscheen een artikel over zijn strijd tegen de Nederlandse bureaucratie.

Pleegdochter Ngudi – uit een Congolese moeder geboren maar al zeven jaar ingeburgerd bij het gezin Weltevreden – had op haar negende nog steeds geen vaste verblijfsvergunning. Hoe is het dit pleeggezin sindsdien vergaan?

 Niet alleen in Mobiel, maar ook op tv, in kranten en in politieke kring werd gediscussieerd over de gevolgen van het asielbeleid, waarvan Ngudi de dupe dreigde te worden. De Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) wees keer op keer het asielverzoek af. Het risico dat de ‘op-en-top Hollandse’ Ngudi zou worden uitgewezen naar het onveilige Congo, waar ze nog nooit was geweest, was jarenlang een reële dreiging. Ondertussen stelde zij zelf confronterende vragen: “Waarom heb ik geen paspoort? Yusuf uit Marokko praat slecht Nederlands en heeft twee paspoorten. Ik ben hier geboren, praat goed Nederlands, maar krijg geen paspoort?”

Kamervragen
“In het boek beschreef ik mijn reis naar Congo”, vertelt Weltevreden. “Ik wilde kijken waar Ngudi bij een uitzetting terecht zou komen en zag een land dat werd beheerst door corruptie en geweld. Een regelrechte hel. Omdat de IND en toenmalig minister Verdonk stelden dat Congo veilig was, heb ik het boek naar alle Tweede Kamerleden gestuurd.
Er zijn Kamervragen gesteld en ik heb een brief van Verdonk ontvangen. Uiteindelijk is Ngudi niet uitgewezen en is haar verblijfsvergunning voor vijf jaar verlengd. Inmiddels heeft mijn vrouw de voogdij kunnen overnemen.”

Hoewel haar juridische situatie is verbeterd, wacht Ngudi zes jaar later nog steeds op een Nederlands paspoort. Weltevreden: “Ze is volgens de wet geen Nederlander en geen Congolees. Ze mag hier naar school, woont langdurig in ons gezin en met haar moeder is al jaren geen contact. Toch wordt het Nederlanderschap haar nog steeds ontzegd. Ngudi heeft nu een vreemdelingenpaspoort. Daarmee mag ze naar alle landen, behalve Congo. Daar wil ze overigens beslist niet heen, maar het zou goed voor haar zijn als ze het Nederlanderschap verkreeg. In feite is Ngudi nog steeds stateloos.”

Eurodisney
Weltevreden is zichtbaar trots op zijn vijftienjarige pleegdochter, die flink aan het puberen is. “Op haar tiende realiseerde ze zich dat andere kinderen in de vakantie naar Eurodisney konden en zij elke zomer in Nederland moest doorbrengen. Dat was pijnlijk voor haar.” Gelukkig kan het gezin nu wel naar het buitenland.

Tot voor kort wilde Ngudi liever een blank meisje zijn. “Tussen haar Nederlandse neven en nichten valt ze als gekleurd meisje uit de toon. Als ik haar foto’s van Afrikaanse kinderen laat zien, wil ze er niet mee worden geconfronteerd, maar je moet oppassen om niet alles aan ‘kleur’ toe te schrijven. Sommige pubers vinden dat ze een te grote neus hebben. Al haar leeftijdgenoten hebben wel iets met hun uiterlijk.”

Ngudi heeft vrijwel geen contact meer met haar Congolese familie. “Ze is goed gehecht bij ons, maar ze kampt met vragen over haar geschiedenis, waarom ze bij ons woont en niet bij haar moeder. Ze heeft haar moeder en haar twee jaar oudere broer lang niet gezien. Hoewel Ngudi niet over haar moeder praat, denk ik dat ze daar verdrietig over is.”
Ngudi volgt het VMBO en wil later jurist worden. Volgens Weltevreden past dit goed bij haar karakter. “Je kletst haar niet makkelijk onder tafel. Ik herken die karaktertrek van mijn reizen door Afrika. De Congolezen noemen dit ‘headstrong’: sterke karakters die je wel even zeggen hoe het zit.”

Helemaal vader
De zorg voor Ngudi kwam toevallig op zijn pad. “Mijn vrouw en ik wilden geen permanent pleegkind in huis. We hadden ons aangemeld voor weekendpleegzorg. Ngudi kwam aanvankelijk af en toe een weekend, maar toen haar moeder buiten beeld bleef, werd ons gevraagd of ze langer kon blijven. Nu voel ik me helemaal vader. We zijn weleens blij dat ze niet een biologisch kind is. Je hoeft zo je eigen karakter niet terug te zien. Het is juist mooi dat er iets heel nieuws in een kind zit.” Hij ziet de positieve kant van haar ongebruikelijke voorgeschiedenis. “Van tragiek in je leven kun je leren. Ik denk ook dat mijn boek heeft bijgedragen aan een iets humaner uitwijzingsbeleid.”
Als Ngudi weleens in verwarring is over het feit dat haar moeder haar in de steek heeft gelaten, neemt Weltevreden het voor deze vrouw op. “Je hebt een nieuwe papa en mama, maar er is een vrouw die in haar buik een meisje heeft meegenomen naar Nederland, omdat ze dacht dat hier haar toekomst lag. Als dat niet was gebeurd, had je nu geen barbiepoppen gehad, geen VMBO kunnen doen en niet naar een Harry Potter film kunnen gaan. Je moet haar dankbaar zijn. Dankzij haar kun je misschien wel jurist worden.”

Het boek ‘Congo Blues’ is te bestellen via de auteur: henk@weltevreden.demon.nl

(1) Mobiel 2 2005

 


Tags: ,