Pleegouders starten adviesbureau voor pleegzorg

Eline Engelhart en Hans de Win zijn beiden pleegouder en hebben veel ervaring met pleegouderraden. Ruim anderhalf jaar geleden besloten ze om een adviesorgaan op te zetten. Niet zozeer om advies aan pleegouders te geven, maar aan pleegzorginstellingen. We spraken met Eline en Hans hierover en tijdens het gesprek werd duidelijk dat pleegouders veel baat hebben bij de raadgevingen die Pleegzorg Advies Nederland de instellingen bieden. Eline en Hans hebben een duidelijke visie op pleegzorg en willen hun enthousiasme en kennis graag inzetten om de pleegzorg te verbeteren.

De diensten die Pleegzorg Advies Nederland biedt, zijn vooral voor instellingen en organisaties die pleegzorg uitvoeren. Het uitgangspunt is de pleegzorgpraktijk en daar zijn pleegouders een onderdeel van. Hans de Win: “Wij denken dat pleegzorg nog te verbeteren valt en daar willen wij een bijdrage aan leveren.  Als POR-lid voelden we de behoefte om dingen te ontwikkelen. Zo zijn bijvoorbeeld de Pleegwijzer en het pleegouderbeleidskader van de instelling in Zeeland ontstaan. Nu hebben we de stap gezet om dit professioneel te doen. Wij hebben vanuit onze ervaring een goede kijk op de praktijk en vinden het belangrijk om hierover te communiceren met betrokkenen.”

“We richten ons op het inzichtelijk maken van de bedoelingen en belangen van POR, pleegouders of instelling,” zegt Eline Engelhart. “Zo bouwen we aan samenwerking op basis van gezamenlijke belangen in plaats van tegenstellingen. Onze meerwaarde is de kennis die wij hebben van de praktijk. Bijvoorbeeld over de ingewikkeldheid van alle partijen in pleegzorg die met elkaar een relatie hebben en moeten samenwerken. Dat is een thema waar veel vragen over gesteld worden aan ons.” De vragen die bij het bureau binnenkomen zijn soms ook afkomstig van pleegouders. Zo worden Hans en Eline regelmatig uitgenodigd om pleegouders uit de POR, de pleegouderraad bij een pleegzorginstelling, te trainen voor en te ondersteunen bij het in gesprek gaan met een instelling.

Ongewone samenwerking

Het adviesbureau biedt maatwerk bij de vragen die binnenkomen, maar heeft ook een eigen aanbod. Op dit moment zijn er bijvoorbeeld tien workshops en trainingen voor Pleegouderraden ontwikkeld. Helemaal vast ligt een programma nooit. Engelhart: “Een workshop van ons gaat altijd uit van wat deelnemers aan kennis meebrengen.

Wij proberen die eigen inzichten naar boven te krijgen. Hoe willen mensen het liefst samenwerken of op welke manier willen zij een schaduw-POR maken waarmee zij contacten met de achterban kunnen onderhouden? Mensen gaan tijdens een workshop met elkaar meedenken en elkaar ondersteunen. Dat zie je zowel bij de pleegouder als bij de instelling.” Het samenbrengen van de verschillende partijen in pleegzorg is een van de uitgangspunten van Pleegzorg Advies Nederland: “Wij proberen beleid en praktijk aan elkaar te koppelen. Tenslotte hebben we het allemaal over hetzelfde; de pleegouders en de instellingsmedewerker willen dat het goed gaat met het pleegkind. Hoe kunnen we zorgen dat het goed gaat, want dat kost veel tijd en inspanning.”

Pleegzorg is een bijzonder systeem dat eigenlijk met geen ander systeem vergeleken kan worden. De samenwerkingsovereenkomsten zijn zeer ongewoon. De Win: “Zonder pleegouders kan de pleegzorginstelling geen kinderen plaatsen. Iedereen weet dat zij elkaar nodig hebben, alleen hoe dat dan precies moet, is niet altijd helder. Ook op een hoger niveau is dat overzicht er niet. Het zijn moeilijke processen omdat je als pleegouder te maken hebt met professionele werkers en met de ouders van het kind.” De afgelopen jaren hebben instellingen meegewerkt aan het bevorderen van de mondigheid van pleegouders. Pleegouders worden uitgenodigd om verslaglegging of observatie te doen, zo wordt de pleegouder onderdeel van een professioneel proces en stijgen de verwachtingen. Dit maakt de verhoudingen volgens Engelhart niet gemakkelijker: “Welke rol heb jij en welke heeft de ander? Dat loopt vaak door elkaar heen. Neem bijvoorbeeld een schoolaanmelding. De instellingsmedewerker zegt dat de pleegouders dat doen. De pleegouder zegt dat de instelling dat doet en vervolgens is het Bureau Jeugdzorg dat beslist.”

Definitie huwelijk

Het is geen eenvoudige taak die Eline en Hans op zich hebben genomen om deze rollen eenduidiger te willen maken. Zelf trekken ze de vergelijking met een huwelijk. Hans: “Bij een huwelijk weet iedereen waar je het over hebt, maar inhoudelijk is elk huwelijk anders, je kunt niet getrouwd zijn met een andere vrouw en hetzelfde huwelijk hebben. Dat geldt ook voor pleegzorg. Alle partijen moeten met elkaar op zoek gaan naar de definitie van dat huwelijk. Je bewust zijn van die verschillende relaties maakt die relaties niet altijd duidelijker. Als een ouder zich een jaar lang niet laat zien, dan is er nog steeds een relatie, alleen weet je niet waar je aan toe bent. Die onzekerheid maakt deel uit van het systeem. Pleegzorg gaat over verhalen van mensen die veel hebben meegemaakt. De meest positieve verhalen gaan over de samenwerking tussen pleegouders en pleegzorgwerkers. De negatieve verhalen komen vrijwel altijd voort uit het niet afstemmen van de relaties, het langs elkaar heen praten, elkaar niet horen.”

Trajectplanner

Hans: “We merkten dat we ons zowel tussen pleegouders als tussen beroepskrachten gemakkelijk bewegen en een natuurlijke houding hebben om een verbinding te maken. Toen we ons daar bewust van werden, vonden we dat we moesten proberen andere mensen daarin te helpen. De POR heeft als inspraakorgaan niet de taak om instrumenten te ontwikkelen voor die verbetering, met Pleegzorg Advies Nederland kunnen wij dat wel. Een van onze initiatieven is de ontwikkeling van de ‘trajectplanner’. Dit is een methode voor een lange termijnaanpak, die voortduurt nadat de jeugdige achttien is geworden.

Uitgangspunt van de trajectplanner is om duurzame zorg te organiseren waarbij alle betrokkenen, inclusief de jeugdige gezamenlijk de zorgen delen en de verantwoordelijkheid dragen. De ouder kent de geschiedenis, de jeugdige heeft zijn ideeën en wensen, de pleegouder heeft informatie, net als de school en eventuele hulpverleners.”             <

Meedoen in het Landelijk Pleegzorg Panel? Zie www.pleegzorgpanel.nl

 

Wat doet Pleegzorg Advies Nederland?

–          Afstemmen van de samenwerking tussen de pleegzorginstelling en pleegouders met de module ‘Relatiedefinitie’.

–          Advisering aan en procesondersteuning van instellingen en pleegouderraden. Hiervoor zijn onder meer een quickscan pleeggezingerichtheid (waarmee het huidige pleegouderbeleid binnen een instelling in kaart gebracht wordt) en diverse workshops en trainingen voor Pleegouderraden ontwikkeld.

–          Het geven van lezingen.

–          Via www.pleegzorgadvies.nl wordt een databank aangeboden waar pleegzorginstellingen, Bureaus Jeugdzorg en overheden de mogelijkheid hebben hun methodieken, beleidsstukken te delen met collega-instellingen.

–          Landelijk Pleegzorg Panel. Een internetpanel met betrokkenen uit de pleegzorg zoals ouders van pleegkinderen, pleegouders, pleegkinderen en beroepskrachten. De leden (al ruim 130) reageren op stellingen en vragen, delen kennis en ervaringen kunnen ook zelf voorstellen doen voor onderwerpen van het panel.


Tags: ,