Pleegzorg in Noorwegen

Karen Molenaar en Bouke Strikwerda verlieten Nederland een tijd geleden en vestigden zich met hun drie kinderen in Noorwegen. Zij gingen voor Mobiel na hoe pleegzorg in Noorwegen georganiseerd is. Er zijn veel overeenkomsten met pleegzorg in Nederland, maar in sommige opzichten zijn er duidelijke verschillen.

De pleegzorg in Noorwegen is geregeld via de wet op de Kinder­bescherming. De kinderbescherming in de ge­meente waar het kind woont, begeleidt het pleeggezin en voorziet de pleeg­ouders van informatie over het kind. Elke gemeente in Noorwegen, hoe klein ook, heeft een afdeling kinder­bescherming. De basisfilosofie is dat het kind zo dicht mogelijk bij zijn eigen gezin geplaatst wordt en daarom wordt er eerst gekeken of er mogelijkheden zijn binnen het netwerk. Er wordt kritisch gekeken of die plek een goede plek is voor het kind en er komt een zelfde vooronderzoek als bij bestandspleeggezinnen. Van een pleeggezin binnen de eigen familiekring wordt niet verwacht dat het meedoet aan een voorbereidingscursus. Meestal gaat het om grootouders die pleegouders worden. Nieuwe bestandspleegouders zijn verplicht een voorbereidings- en selectiecursus te volgen, want een voorwaarde voor goede pleegzorg is dat er kundige en toegeruste pleegouders zijn die bereid zijn tot positieve samen­werking met anderen. De cursus bestaat uit tien bijeenkomsten van drie uur.

Vertrouwenspersoon

Als een kind geplaatst is in een gezin wordt een vertrouwens­persoon voor het kind benoemd. De plaatselijke kinderbescherming is opdrachtgever voor deze persoon. Met de vertrouwenspersoon kan het kind eventuele problemen met kinderbescherming of pleegouders bespreken. Kinderen die ouder zijn dan zeven jaar hebben medezeggen­schap in het aanstellen van de vertrouwenspersoon.

De vertrouwens­persoon spreekt het kind zonder aanwezigheid van pleegouders. Hij rapporteert zijn bevindingen aan de kinderbescherming. De kinderbescherming is verplicht om de adviezen van de vertrouwenspersoon te onderzoeken en passende maatregelen te nemen.

Ouders

De meeste kinderen die in een pleeggezin wonen, zullen contact onderhouden met ouders en andere belangrijke personen in hun leven. De kinderbescherming steunt zo­wel ouders als pleegouders actief in deze periode. De kinderbescherming heeft ook de verantwoordelijkheid om het contact tussen pleegkind en eigen ouders te onderhouden. De frequentie en wijze van contact met ouders is gebaseerd op de behoeften van het kind. Afspraken worden schriftelijk vastgelegd. Dit geldt ook voor het contact met broertjes en zusjes. De invulling van het contact is ook afhankelijk van de leeftijd van het kind en de verwachte verblijfsduur in het pleeggezin.

Crisis

Sommige kinderen gaan eerst naar een crisispleeggezin. Hiervan wordt gebruik gemaakt als het kind echt niet langer thuis kan wachten op een plaatsing. De voorwaarde voor een crisispleeggezin is dat een van de volwassenen in het gezin volledig thuis en beschikbaar is. Er bestaan tevens speciale pleeggezinnen voor jongeren. Een van de pleegouders is thuis met doorbetaling van salaris en heeft daarbij een terugkeer­garantie. De jongere die in dit gezin woont, gaat 1- 2 keer per maand naar een logeerhuis. Het gezin krijgt professionele begeleiding en er wordt flink geïnvesteerd in samenwerking met school, netwerk en kinderbescherming. Er wordt veel aandacht besteed aan ontwikkelings- en veranderingsprocessen in het leven van de jongere, veelal gericht op het zelfstandig gaan wonen.

Betaalde zorg

De pleegzorg in Noorwegen is betaalde zorg. Pleegouders krijgen per kind een tegemoetkoming in de kosten. Daarnaast krijgen pleegouders kinderbijslag. In de administratie van de pleegouders moet duidelijk worden dat zij de kinderbijslag gebruiken ten goede van het kind. Tot slot krijgen ouders een salaris waarover zij belasting betalen. Dit is een vast bedrag van circa 650 euro. Mocht een van de ouders in het begin van een plaatsing een periode volledig thuis moeten blijven, dan onderhandelt de kinderbescherming met de werkgever van de pleegouder over betaald verlof.

Wachtlijst

Noorwegen heeft ongeveer 4,5 miljoen inwoners. Per 31 januari 2009 staan er 115 kinderen en jongeren op de wachtlijst volgens het ministerie voor Jeugd en Welzijn. Deze kinderen hebben al een indicatie voor plaatsing in een pleeggezin en 85% van hen woont al in een crisispleeggezin. De overige 15% wacht thuis of bij naaste familie op plaatsing in een pleeggezin. Er wachten 619 kinderen op een indicatiestelling. Eind 2007 waren er 7307 pleegkinderen tussen de 0 en 17 jaar en 733 kinderen ouder dan 18 jaar. Er is sprake van een lichte positieve ontwikkeling voor wat betreft de wachttijd. Kinderen tussen de 12 en 15 jaar zijn het moeilijkst te plaatsen. Pleegzorg in Noorwegen is allereerst gericht op het welzijn van het kind. Bij de keuze van een pleeggezin wordt de grootste nadruk gelegd op het belang van het kind en wordt rekening gehouden met etnische, culturele, religieuze achtergrond. De pleegzorg heeft voor kinderen/jongeren toegankelijke brochures geschreven over hun rechten en op welke wijze hun belangen worden behartigd. Voor pleegouders is er een belangenvereniging.


Tags: ,