Voor sommige kinderen is meer nodig

Je wordt niet zomaar pleegouder. Je moet heel wat in je mars hebben. Je wordt zorgvuldig gescreend door een pleegzorgorganisatie, je volgt een voorbereidingscursus, je hebt een bewijs nodig van goed gedrag, er komen hulpverleners in je huis, een groot deel van je hebben en houden behoort niet meer tot je privédomein en dat allemaal omdat je een ideaal hebt: een kind helpen. Een kind dat het niet zo goed getroffen heeft, een kwetsbaar kind. Je doet het goed en met veel plezier. Je wilt dat het kind het gaat redden. Er wordt heel veel van je verwacht als pleegouder. Moet je als pleegouder een supernanny zijn?

Samen

In de STAP-cursus komen al veel dingen aan bod die een pleegouder moet kunnen. Het is niet zo gemakkelijk samen te vatten. We hebben het niet over scholing, diploma’s of opleidingsniveaus. Het begint met jou als mens en het gaat niet zozeer over kennis, maar over vaardigheden en attitude. Een pleegouder moet open en duidelijk zijn, zijn of haar motivering is belangrijk, hij of zij moet met veel mensen kunnen samenwerken en een vertrouwensband kunnen opbouwen met de begeleider en later met het pleegkind. De pleegouder moet onvoorwaardelijk gaan voor dit kind. Als het pleegkind er eenmaal is, is er een goede samenwerking nodig met de pleegzorgbegeleider. Samen moeten zij alles kunnen bespreken. Wat er goed gaat en wat er minder goed lukt. Waar je als pleegouder tegenaan loopt, waar je hulp bij nodig hebt en wat je voelt. Samen wordt er een plan gemaakt en worden doelen opgesteld, die ook weer bijgesteld worden als blijkt dat het te hoog gegrepen was. Dat werkt veel beter dan dat een pleegouder met het gevoel blijft lopen te falen of dat het te veel wordt. Iedereen is er bij gebaat dat de plaatsing lukt.

Specialistische pleegzorg

Sommige kinderen hebben ernstige gedragsproblemen of psychiatrische aandoeningen. Nog niet zo heel lang geleden konden deze kinderen niet in pleeggezinnen terecht. Zij woonden in instellingen. De laatste jaren raken we er steeds meer van overtuigd dat een gezinssituatie het beste is voor een kind. Dat betekent dat er kinderen met ernstige problemen en heel moeilijk gedrag in pleeggezinnen wonen of op de wachtlijst staan. Dan gaat het er om dat de lat op de juiste hoogte gelegd wordt. Niet te laag, want een kind moet kunnen groeien, maar ook weer niet te hoog. Het kind moet er bij kunnen en niet steeds tegen zijn beperkingen aan lopen. Dit is heel moeilijk en vergt veel van pleegouders. Hier moet men heel bewust voor kiezen en goed voorbereid worden op dit heftige gedrag. Soms is die voorbereiding echter heel moeilijk. Kinderen zijn al in veel situaties geweest en het is niet altijd mogelijk om alle informatie te achterhalen. Sommige informatie is niet toegankelijk voor pleegzorginstellingen en pleegouders, zoals raadsonderzoeken. Pleegzorginstellingen doen hun uiterste best om een compleet beeld te krijgen van de levensloop van het kind. Zij leggen contact met Bureau Jeugdzorg, het kind, de ouders of vorige pleegouders.

Competenties

De pleegzorginstelling verwacht van de pleegouders dat zij competenties hebben die hen geschikt maken voor deze groep kinderen. Het zijn dan ook altijd ervaren pleegouders of soms mensen die vanuit hun vakgebied kennis van deze groep kinderen hebben. Mensen met veel geduld en een heel lange adem. Deze pleegouders moeten in hoge mate kunnen samenwerken met begeleiders, ouders en hulpverleners. Zij moeten bereid zijn kennis te vergaren. Iedere instelling heeft een eigen invulling voor de begeleiding van deze groep pleeggezinnen. Over het algemeen hebben we het dan over specialistische pleegzorg. Voor deze pleeggezinnen is er meestal een uitgebreidere onkostenvergoeding. Zij moeten immers vaak met deze kinderen naar therapie of naar de GGZ en dergelijke. Deze gezinnen krijgen intensievere begeleiding.

De pleegzorgwerker heeft elke vier weken contact met het gezin. Hij of zij luistert en helpt om de juiste wegen te bewandelen, pleegouders te faciliteren en zaken te regelen rondom het kind, zodat de pleegouders hun aandacht op het kind kunnen richten. Elke drie maanden is er een bespreking van het consultatieteam waar pleegouders, pleegzorgwerker, gedrags­wetenschapper en eventueel andere hulpverleners rond de tafel gaan om over het kind te praten. Het consultatieteam gaat na welke dingen er goed gaan, welke knelpunten er zijn en wat er nodig is voor verbetering. Er is een nauwe samenwerking met de GGZ. Zo kan er sneller een diagnose worden gesteld en kan er vlot begonnen worden met een therapie of medicatie. Sommige instellingen kennen voor deze kinderen een zorgteam. De belangrijke mensen in het leven van het kind komen bij elkaar: ouders, pleegouders, pleegzorgbegeleider, voogd en eventueel andere, voor het kind belangrijke personen. Hier wordt met elkaar de weg bepaald die het beste lijkt voor het kind. Men neemt elkaar serieus en vertrouwt elkaar: partners in de zorg. Hoe beter dit team functioneert, des te langer houden pleegouders het vol in heel moeilijke situaties en des te beter is het voor het kind. Het is toch van iedereen het streven dat het kind niet naar een andere plek hoeft.

Deskundigheidsbevordering

De pleegzorginstellingen hebben een aanbod van cursussen en thema-avonden. Het is niet verplicht om hieraan deel te nemen, dit gaat in goed overleg. Het kan fijn zijn andere pleegouders te spreken met dezelfde ervaringen en over bepaalde onderwerpen van deskundigen het een en ander te leren. Anderen hebben meer aan het individuele contact met de gedragswetenschapper of de GGZ, zodat er specifiek naar hun voorbeelden en vragen gekeken kan worden. Het zijn niet alleen de pleegouders waaraan meer eisen worden gesteld dan bij een ‘gewone’ plaatsing. De pleegzorgwerker heeft ook meer ervaring dan de gemiddelde pleegzorgwerker of een specialistische achtergrond. Er is veel professionaliteit nodig om deze groep kinderen te helpen opgroeien zodat zij het gaan redden. Er wordt veel van deze pleegouders verwacht. Het blijft mensenwerk. De klik met het kind en er onvoorwaardelijk voor gaan blijft het allerbelangrijkste. Het hart met veel ruimte is er en de pleegouders verdienen het om als serieuze partners in de pleegzorg te worden gezien en als zodanig deel uit te maken van de samenwerking.


Tags: , ,