Netwerkpleegzorg in allochtone gezinnen

Zorgen voor kinderen van familie en bekenden is in veel culturen gangbaar. Dat je dit pleegzorg noemt, is in niet-westerse culturen vaak onbekend. In Tilburg en omgeving is jeugdzorgaanbieder Stichting Kompaan zeer actief in het bekend maken van het begrip pleegzorg onder allochtonen, met name onder islamitische groepen. We vroegen Layla Lamhamdi, ondersteunend medewerkster moslimpleegzorg en Chris van Gorp, pleegzorgwerker bij Kompaan om een toelichting.

“Pleegzorg is onder veel allochtonen een onbekend begrip, terwijl het vaak heel normaal is dat je zorgt voor andermans kinderen. Men weet niet dat de zorg voor andermans kinderen ook officiële pleegzorg kan zijn met begeleiding en financiële steun. In de Turkse en Marokkaanse gemeenschap is het zorgen voor de kinderen van familie heel gangbaar. Het islamitische geloof draagt het sterk uit om voor anderen te zorgen en problemen van anderen te verlichten. De profeet Mohammed is hierin een grote inspiratie voor de moslims omdat hij zelf een wees en pleegkind was. Daarnaast had hij later ook een pleegkind in huis, maar dat heette toen natuurlijk nog geen pleegzorg.

Vanzelfsprekend

Netwerkpleegzorg zoals we dat hier in Nederland kennen, is binnen de islamitische gemeenschap een vanzelfsprekendheid. Als het bij wijze van spreken niet goed gaat bij tante Fatima, kunnen de kinderen bij tante Karima komen. Het is echter niet zo dat elke vorm van ‘zorgen voor een kind uit het netwerk’ omgedoopt kan worden tot netwerkpleegzorg. Dit gaat via Bureau Jeugdzorg en dan is er een indicatie nodig.

Bij Stichting Kompaan waren we vooral actief in het werven van bestandspleeggezinnen. De laatste tijd horen we echter steeds vaker geluiden vanuit bijvoorbeeld aspirant-moslimpleegouders: “Waarom wordt het kind niet allereerst in de eigen familie opgevangen?” Wij hebben bij de Turkse en Marokkaanse (pleeg)gezinnen ervaren dat netwerkpleegzorg de voorkeur heeft boven bestandspleegzorg. Binnen die culturen worden problemen eerst ‘binnen de familie’ opgelost. Pas wanneer dit echt niet lukt, laat men buitenstaanders toe. Het is wel heel belangrijk dat er bij Marokkaanse en Turkse netwerkpleeggezinnen duidelijke regels worden opgesteld. In deze gemeenschappen doet men veel voor elkaar. Soms is het echter niet de bedoeling dat de ouders van een pleegkind altijd maar toegang hebben tot hun kind. Dat gebeurt wel erg gemakkelijk als het kind bij tante Karima woont. Dit is voor ons een groot aandachtspunt, maar verder zijn wij voorstanders van netwerkpleegzorg, zeker ook voor allochtone gezinnen.

Aansluiting

Het netwerkgezin sluit aan bij de cultuur van het gezin van het kind. Ook is er bij netwerkpleegzorg al een bestaand communicatiepatroon binnen de familie of het netwerk. Voor islamitische pleegkinderen die in niet-islamitische gezinnen worden geplaatst, schuilt mogelijk het gevaar van vervreemding van de eigen cultuur en van disbalans in de eigen identiteit.

De netwerkgezinnen hebben dezelfde afkomst en hebben vaak de islam als religie. Zo sluit dit aan bij de thuissituatie van het pleegkind en dat komt ook een eventuele terugkeer naar huis ten goede. Men heeft er soms moeite mee dat bij officiële netwerkpleegzorg Bureau Jeugdzorg een grote rol speelt. Bureau Jeugdzorg heeft voor veel allochtone families een negatief imago. Men ziet de organisatie al snel als ‘de mensen die de kinderen afpakken’.”


Tags: , ,