Maak de kring groter

Auteur: Rob van Pagée  

Met de rechtszaak rondom de dood van het meisje Savanna wordt de discussie over verantwoordelijkheid vooral bij instanties en professionals gelegd. Uiteraard is allereerst de moeder verantwoordelijk. Rob van Pagée stond in Nederland aan de wieg van de STAP-training. Deze training is gebaseerd op de Amerikaanse PRIDE-training. PRIDE werd opgezet nadat er in Amerika een kind overleed aan de gevolgen van mishandeling.

Dat niet een gezinsvoogd voor de rechter moet staan, maar de organisatie, overheerst in verschillende commentaren in de zaak Savanna. Het is ook raar dat één persoon uit een heel samenhangend systeem de prijs moet betalen. In dagblad Trouw van 2 november jl. maakt Ernst Hulst de kring wel heel groot. Hij wil alle beleidsverantwoordelijken aanspreken en een complete parlementaire enquête uitlokken. Ministeries en ministers erbij. Gaat daar niet weer een heleboel energie in zitten? Worden de kinderen daar beter van?

We zijn het in Nederland niet gewend, maar in de Verenigde Staten is het niet ongewoon dat bij falend beleid de rechter eraan te pas komt. Er was eens een pleegvader die een pleegkind zo mishandelde, dat het kind overleed De pleegvader werd gearresteerd en moest zich voor doodslag bij de rechter verantwoorden. De rechter riep ook de organisatie op waarvoor de pleegvader werkte. Tijdens die zitting werd duidelijk dat de pleegvader niet voorbereid was op het feit dat de pleegkinderen die hij in huis kon krijgen, vaak mishandeld waren. Het ‘pedagogisch tikje’, dat hij voor zijn eigen kinderen acceptabel vond, bleek, zonder dat hem dat verteld was, uiterst risicovol voor kinderen die mishandeld zijn.

De pleegvader werd gestraft en de pleegzorgorganisatie werd veroordeeld tot het maken van een goed voorbereidingsprogramma zodat nieuwe pleegouders adequaat geïnformeerd aan het werk kunnen. Om te voldoen aan het vonnis van de rechter moest er geld op tafel komen en de beleidsverantwoordelijken moesten actief worden. Dat geld kwam er en de training ook. Zelfs in Nederland profiteren we daarvan, want dat voorbereidingsprogramma werkt nu ook hier.

Kring om het kind zelf

Op deze wijze komt in de VS veel sociale innovatie tot stand. Dat lijkt mij een meer effectieve manier dan een enquête. Kringen groter maken is wel een goed idee, maar dan de kring om de kinderen zelf. Savanna had alleen maar een gezinsvoogd en veel andere signalerende professionals.

Na de moord zagen we bij NOVA de buren. Die vertelden wat ze allemaal gezien hadden en hoeveel zorgen ze zich maakten. We zullen het nooit weten, maar als nu eens die buurvrouwen op de galerij samen met de opgetrommelde oma’s en opa’s en tantes en ooms en de neven en nichten en vrienden, bij elkaar waren geweest om te bespreken of zij een plan konden maken over hoe Savanna veilig kan opgroeien? Onderzoek laat zien dat er dan gemiddeld veertien mensen komen. Veertien mensen om je heen is een hele kring. Hoeveel meer kansen zou Savanna dan hebben gehad?

‘It takes a village to raise a child’, zegt een Afrikaans spreekwoord. Waarom delegeren wij dat dan maar aan één, weliswaar professionele, persoon? Maak de kring groter om de kinderen. Buren, familie en vrienden herkennen desgevraagd meestal wel hun verplichtingen aan de publieke zaak en helpen graag met een goed plan. •

Rob van Pagée was een van de mensen die de STAP-training in Nederland introduceerde. Van Pagée is directeur van de Eigen Kracht Centrale te Zwolle.


Tags: ,