Nepal: Netwerkpleegzorg is heel normaal

Auteur: José van Ek  

Mobiel kijkt over de grenzen heen. Hoe is pleegzorg geregeld in andere landen, van oost naar west, van noord naar zuid? In ieder nummer een uniek verhaal. We geven u een sfeerimpressie, een persoonlijke ervaring of een beschouwing over de organisatie van pleegzorg in dat betreffende land. In dit nummer Nepal.

Jan en Louise woonden met hun kinderen 12 jaar in Nepal. Omdat de ouders moesten werken, verbleven de kinderen op internationale kostscholen. Vanwege de situatie in het land en omdat de kinderen in Nederland wilden studeren, wonen ze nu weer in Nederland.

Het koninkrijk Nepal ligt aan de zuidkant van de Himalaya. De hoofdstad is Kathmandu. Meer dan een derde van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Medische voorzieningen zijn voor velen onbereikbaar. Het basisonderwijs in Nepal is gratis, maar van slechte kwaliteit omdat de overheid amper betaalt. Veel kinderen maken de basisschool niet af omdat ze moeten werken. Nepal is al jaren politiek instabiel. In 1996 brak er een conflict uit tussen Maoïsten en veiligheidstroepen van de overheid. Hierbij kwamen meer dan 13000 mensen om. Beide partijen maken zich schuldig aan schendingen van de mensenrechten.

De Maoïsten kwamen in eerste instantie op voor de armen, ze stalen van de rijken. Inmiddels wordt ook de veelal arme bevolking door hen geïntimideerd. Soms dringen ze een woonhuis binnen met zo’n 20 mannen en eisen voedsel. Kinderen worden, soms met geweld, gerekruteerd. Schoolhoofden worden vernederd omdat ze zogenaamd rijk zijn. Na massale demonstraties trok Koning Gyanendra zich op 24 april van dit jaar terug. Er werd een nieuwe regering gevormd. In mei werden vredesbesprekingen aangekondigd tussen de nieuwe regering en de Maoïstische rebellen. Er geldt op dit moment een wapenstilstand. Hopelijk is dit het begin van een totale ommekeer.

Pleegzorg in Nepal

Vanuit de regering is er geen beleid of aanbod voor pleegzorg. Nepal heeft wel veel weeshuizen. Initiatieven om kinderen op te vangen komen van de mensen zelf. Jan en Louise leerden Dorma kennen. Dorma leefde tot haar veertiende op straat. Zij zet zich in voor zwerfkinderen. Gesponsord door buitenlanders vangt ze inmiddels 40 kinderen op. De kinderen krijgen kost en inwoning en goed onderwijs. Er heerst een strenge groepsdiscipline, maar de sfeer is warm en hartelijk. Van individuele begeleiding is geen sprake. In de groep heerst weinig of geen geweld terwijl in veel families geweld normaal is.

Netwerkpleegzorg is heel normaal in Nepal. Veel grootouders zorgen voor hun kleinkinderen omdat de ouders werken. Hiervan zijn goede en slechte voorbeelden. Er is geen controle. Als een of beide ouders sterven, komen de kinderen bij familie terecht. Groot nadeel is dat het kind dan vaak wordt gebruikt als slaafje. Het krijgt geen onderwijs en staat helemaal onderaan de hiërarchische ladder.

De laatste jaren groeit het aantal christenen in het voornamelijk hindoeïstische Nepal. Zij starten steeds vaker kwalitatief goede opvanghuizen. In Kathmandu staan kerken open voor straatkinderen. Ze kunnen er een slaapplaats en een maaltijd krijgen. In de stad Pokhara probeert een Engelse vrouw een organisatie voor pleegzorg en hulpverlening op te zetten. Al die initiatieven zijn goed, maar ook slechts een druppel op een gloeiende plaat.


Tags: ,