Overzicht van wetenschappelijk onderzoek door dr. J. Strijker

De zorg voor kinderen in pleeggezinnen is lange tijd beschouwd als een vorm van hulpverlening waarbij weinig deskundigheid kwam kijken. Gelukkig is die tijd voorbij. Om de pleegouders, het pleegkind en de ouders op een verantwoorde wijze tot hun recht te laten komen, is professionaliteit vereist. Er is veel kennis nodig, kennis die maakt dat de deskundigen die in de pleegzorg werkzaam zijn, de juiste besluiten nemen.

Dit boek schetst hoe zinvol wetenschappelijk onderzoek kan bijdragen aan de ontwikkeling van de praktijk van de pleegzorg. Het is geschreven als leerboek pleegzorg voor studenten orthopedagogiek, maar het zou jammer zijn als alleen zij dit boek zouden bestuderen. In dit eerste deel wordt de wetenschappelijke stand van zaken op vier belangrijke gebieden binnen de pleegzorg beschreven in vier hoofdstukken.

Wetgeving en organisatie

Hoofdstuk 1 beschrijft het justitieel-wettelijk kader van de pleegzorg en de historische ontwikkeling hiervan. Parallellen en verschillen met de pleegzorg in de Verenigde Staten worden duidelijk. Aan het eind van het hoofdstuk wordt het bestuurlijk-wettelijk kader van de pleegzorg beschreven en wordt er een indeling gemaakt in drie gangbare typen van pleegzorg.

Effectief pleegouderschap

Het tweede hoofdstuk begint met de werving, selectie en voorbereiding van pleegouders op het pleegouderschap. De taken die samenhangen met het pleegouderschap, de voorbereiding hierop en de wijze waarop de capaciteiten van pleegouders gemeten kunnen worden, komen in dit hoofdstuk aan de orde.

Hechting

Hoofdstuk 3 geeft heel veel informatie over de hechting van kinderen en in het bijzonder van pleegkinderen. Naast uitgebreide theorie worden verschillende behandelingsmogelijkheden besproken die relevant zijn binnen de pleegzorg. Een belangrijke vraag is of het kind zich zowel aan de ouder als aan de pleegouder kan hechten zonder in conflict te raken. Onderzoek toont aan dat de situatie zoveel kanten heeft dat er geen eenvoudig antwoord mogelijk is.

Loyaliteit en bezoek van de ouder

In het vierde hoofdstuk staat beschreven dat de gevoelens van de ouder, de pleegouder en de begeleider gemengd en tegenstrijdig kunnen zijn. Voor sommige problemen van het pleegkind lijkt wetenschappelijk onderzoek een oplossing te hebben gevonden, maar vaker blijkt dat de werkelijkheid complexer is dan gedacht en weer nieuwe vragen oplevert voor verder onderzoek.

Het is een studieboek, maar het is echter niet zo dat niet-studenten er dan maar niet aan moeten beginnen. Er staan zeer lezenswaardige en boeiende stukken in voor degenen die al middenin de praktijk van de pleegzorg staan. Minpunt van het boek zijn de toch wel vele slordigheidsfouten in het taalgebruik. Er zal nog een tweede deel verschijnen en hopelijk komen ze daar niet in voor. •

Dr. J. Strijker is Universitair Hoofddocent bij de Vakgroep Orthopedagogiek aan de Rijks­universiteit te Groningen. Sinds enige jaren verricht hij onderzoek op het terrein van de pleegzorg en publiceert hierover in nationale en internationale tijdschriften.


Tags: ,