Een gezond sociaal netwerk is van levensbelang

Een gezin is een sociaal systeem. Dat systeem heeft een aantal eigenschappen, onder andere dat het altijd naar stabiliteit streeft. Dankzij dit streven kan het systeem redelijk goed met veranderingen omgaan. Het past zich namelijk zo aan dat veranderingen opgevangen worden en in de loop van de tijd ontstaat weer een nieuw evenwicht.

Het sociaal systeem is een van de redenen dat pleeggezinnen met een zeker gemak een nieuw kind in hun gezin kunnen opnemen. Een stevig gezin met evenwicht als uitgangspositie komt na verloop van tijd weer in een vorm van evenwicht terug. De ouders, al of niet met eigen kinderen, vormen de kern van het gezin. Het is van levensbelang voor het gezin dat de kern gezond blijft.

Pleegkinderen worden niet voor niets uit huis geplaatst. Ze komen over het algemeen uit situaties waar veel aan de hand is. Dat kan variëren van het missen van de eerste levensbehoeften als rust, regelmaat en reinheid tot de meest traumatische gebeurtenissen als ziekte, verwaarlozing of dood. Het kost veel energie, tijd, aandacht, geduld en ook geld, om hen in je gezin op te vangen. Hen te helpen om tot rust te komen en de moed te geven om met hun eigen problemen aan het werk te gaan. Daarnaast krijg je niet alleen het kind in je gezin. Vaak is er ook een hele familie met haar eigen problemen en geschiedenis plus een horde hulpverleners (of juist het gebrek er aan).

Verstoring van het evenwicht

Hoe zorg je nu dat de kern van het pleeggezin gezond blijft? Ook dit is weer een kwestie van evenwicht. De draagkracht van de pleegouders moet in evenwicht blijven met de draaglast van het dagelijks leven van het gezin. Het betekent bijvoorbeeld dat er voldoende ruimte moet zijn voor ontspanning. Bijtanken in het weekend, lekker sporten, eens met vrienden uit eten, aan een auto sleutelen of een avond naar koor zijn erg belangrijk voor een pleeg­ouder. Je kan niet altijd ‘in dienst’ zijn. Lukt het je als gewoon mens niet het evenwicht tussen werk en ontspanning te vinden of te behouden, dan raak je overspannen. Voor een pleegouder kan een ernstige verstoring van evenwicht betekenen dat het pleegkind niet langer in je gezin kan blijven wonen. Deze verstoring wordt vaak veroorzaakt door de veelheid aan problemen die een pleegkind met zich meebrengt, maar kan ook komen door het overlijden van een ouder, het failliet gaan van een bedrijf of de problemen van een ‘eigen kind’.

Hart luchten

Het gezin en daarbinnen de ouders moeten op een gezonde manier kunnen balanceren om in evenwicht te blijven. De kans op gezond evenwicht is een stuk groter als er een sociaal netwerk is waar het gezin regelmatig een beroep op kan doen. Het gaat in eerste instantie om naaste familieleden die begrijpen waarom je pleegzorg doet en het niet afkeuren. Het gaat om buren, kennissen, waar je eens een kind of pleegkind kunt onderbrengen als je naar de tandarts moet. Het gaat ook om een paar andere pleegouders waar je je hart kunt luchten zonder dat je hoeft uit te leggen hoe pleegzorg in elkaar zit. Je hebt op moeilijke momenten niets aan “we hebben zo’n bewondering voor je” of “daar heb je toch zelf voor gekozen”. Even lekker mopperen of huilen kan opluchten en ruimte geven om de draad weer op te pakken. Soms gebeurt er iets in je pleeggezin waardoor je echt een beroep moet doen op iemand die je vertrouwt. Dat is ook de reden dat men op pleegzorginformatieavonden hamert op een sociaal netwerk.

Netwerk opbouwen

Het ontwikkelen van een netwerk is niet echt moeilijk, vooral niet als je al kinderen hebt. Bij school, peuterspeelzaal of consultatie­bureau kun je genoeg contacten opdoen.
Ga op school eens praten over de mogelijk­heden die er zijn om eventuele pleegkinderen op dezelfde school geplaatst te krijgen. Heen en weer rijden tussen twee scholen is een onmogelijke opgave en ook voor het pleegkind kan het een slechte zaak zijn als het niet naar dezelfde school gaat als jouw kinderen.

Als er in je gezin een pleegkind uit je netwerk geplaatst wordt, komen verhoudingen binnen je netwerk soms heel anders te liggen. Het is belangrijk om goed met de begeleider door te praten op wie je wel en niet een beroep kunt doen als je hulp nodig hebt. De meeste mensen die pleegouder worden, hebben al vrienden en kennissen in de buurt wonen op wie zij een beroep kunnen doen. Als pleegouder kun je ook lid worden van de Nederlandse Vereniging van Pleeggezinnen (NVP). Deze vereniging organiseert onder andere gespreksgroepen in verschillende regio’s zodat je contact kunt leggen met andere pleegouders en zodoende je netwerk kunt uitbreiden.

Naast dit alles moeten de pleegouders samen hun relatie op orde kunnen houden. Dat vergt regelmatig tijd voor elkaar. Samen praten, uit eten of eens een weekend weg, is erg belangrijk om voldoende op te kunnnen laden zodat je weer voor een druk pleeggezin klaar kunt staan. Je hebt dus als pleeggezin ook regelmatig goede logeeradressen, kampen of oppassen nodig. Kortom voor een evenwichtig pleeggezin is een gezond sociaal netwerk van levensbelang.  •

Meer informatie over de NVP vindt u op www.denvp.nl of via telefoonnummer: 030-2931500.


Tags: , ,