Genogram en genealogie

Het genogram is een soort familiestamboom. Genealogie is het onderzoek naar de verwantschap tussen familieleden, de familiestamboom. In het thema van deze Mobiel ‘Van generatie op generatie’ mag een verwijzing hiernaar natuurlijk niet ontbreken. Een genogram biedt een grafische weergave van de samenstelling van een familie, over minstens drie generaties. Daarbij worden bijzondere symbolen gebruikt (man, vrouw, huwelijk, kinderen) en worden belangrijke feiten weergegeven (geboorte, sterfdatum, huwelijk, echtscheiding, …).  Het genogram is net als de genealogie zeer populair aan het worden.

De mens is van nature al zeer nieuwsgierig naar zijn eigen geschiedenis en hulpverleners kunnen het genogram soms in hun behandeling gebruiken. Vooral omdat door middel van zo’n genogram allerlei verbanden en gedragingen binnen een gezin duidelijk aan het licht komen. Bijvoorbeeld waarom dit kind uit dit gezin moeilijk praat over zijn ge­voelens. Hoe was dat bij zijn moeder of bij zijn oma? Er kunnen dan verrassende verbanden uitkomen.

Met een genogram kan de oorsprong van conflicten ontdekt worden, carrières over de generaties kunnen worden gevolgd en tegenstellingen in de familiegeschiedenis kunnen worden achterhaald. De therapeut die met een genogram werkt, stelt het gezin dit soort vragen. Soms zijn deze vragen zeer indringend en persoonlijk. Voor het samenstellen van een genogram worden daarnaast algemene vragen gesteld, zoals de naam, godsdienst, gezinssamenstelling, over de klachten die men mogelijk heeft, bijvoorbeeld depressiviteit of besluiteloosheid. Persoonlijke gegevens worden gevraagd: informatie over beroep, partner en gezin van herkomst. Er bestaan nogal wat regels betreffende genogrammen, zeker wat betreft de symbolen die men hanteert voor de personen en de situaties zoals overlijden en scheiding. Dit is wel belangrijk omdat elke hulpverlener wat dit betreft dezelfde taal moet spreken.

In de meeste gevallen gaat men uit van drie generaties, die in beeld worden gebracht aan de hand van de gegeven antwoorden.
In gesprekken met het gezin worden aan dat beeld uit het genogram duidelijk betekenissen gegeven. Zo krijgt men beter inzicht in de processen binnen het gezin en de geschiedenis van de familie. Dit inzicht kan mogelijkheden bieden om eventuele veranderingen in gang te zetten.


Tags: , ,