Studiedag over verwaarlozing

Op 18 november 2005 organiseerde de vereniging O en A een studiedag over verwaarlozing. Mobiel was erbij en doet verslag. Professor H. Baartman opende de studiedag door te stellen dat verwaarlozing een vorm van kindermishandeling is, die aanzienlijk minder aandacht krijgt dan geweld en seksueel misbruik, maar die veel meer voorkomt en minstens zo ernstig is.

Je kan kinderen verwaarlozen door dingen te doen of door dingen na te laten als opvoeder. Onder nalatigheid vallen de zorg voor lichamelijk welzijn, emotioneel welzijn en sociaal cognitieve ontplooiing. Een verwaarloosd kind impliceert nalatigheid van een volwassene/opvoeder. Je kunt er ook naar kijken vanuit het oogpunt van een kind dat niet krijgt wat het nodig heeft. Kinderen van psychologisch niet beschikbare ouders zijn op de lange termijn het meest beschadigd. Je hoeft echter niet alsmaar beschikbaar te zijn, maar als ouder dien je steeds afwegingen te maken. Dit vergt voldoende ouderlijke empathie.

Waarom gaat het zo vaak mis bij het opvoeden van kinderen? Spreekster Van der Pas vond dat er vier soorten buffers bestaan die kinderen beschermen: solidaire gemeenschap, goede taakverdeling, vermogen van de ouder om zijn eigen gedrag te evalueren en goede ouderervaringen van de ouder. Bij het ontbreken van één van de buffers loopt het kind al schade op. Een verwaarlozende ouder heeft te weinig (ook gewoon materieel) en doet te weinig met hetgeen hij of zij wel heeft.

Onderscheid tussen jongens en meisjes

Martine Delfos gaf een inleiding over seksespecifieke verwaarlozing in het onderwijs. We besteden veel aandacht aan onze kinderen. We zoeken het beste onderwijs. We bieden hen, naar we hopen, de meest stimulerende leeromgeving en toch ontstaat er vaak ongemerkt een vorm van verwaarlozing op basale gebieden. Eén van die gebieden is het rekening houden met de sekse. Meisjes presteren in het onderwijs over het algemeen beter dan jongens. De achterstand van jongens in het onderwijs hangt mogelijk samen met het verwaarlozen van hun behoefte aan speciaal op hen afgestemd onderwijs. De feminisering van het onderwijs heeft vele voordelen, maar beslist ook nadelen. Door seksespecifieke kenmerken te veronachtzamen ontstaat een vorm van verwaarlozing, waardoor zowel jongens als meisjes niet tot hun recht komen.

Workshop

De eerste workshop werd gegeven door Elly Singer. Zij vertelde dat uit recent onderzoek blijkt dat er veel over kinderen, maar weinig met kinderen wordt gepraat. Als er met pleegkinderen gepraat wordt, wordt meteen alles opgeschreven. Zij noemt dit een geinstitutionaliseerde vorm van verwaarlozing. Beslissingen over zijn of haar leven zijn dan ook voor pleegkinderen vaak ondoorzichtig: Van wie moet dat nu, wat gaat er dan gebeuren, waarom moet dat, wat kan ik er tegen doen? Het is ook slecht dat een kind geen duidelijke ouderfiguur heeft met de ouderlijke autoriteit. Pleegouders en biologische ouders kunnen een kind moeilijk helpen als ze zelf geen zicht hebben op de besluitvorming of verminderd ouderlijk gezag. Bestaansonzekerheid is een structureel gegeven in het leven van pleegkinderen.  •

De vereniging O en A organiseert regelmatig studiedagen en cursussen. Zo zijn er dit voorjaar weer zeven studiebijeenkomsten gepland in Utrecht. Onderwerpen zijn onder meer hechtingsproblematiek, kinderen als getuige van thuisgeweld en de belevingswereld van agressieve kinderen.
Kijk op www.o-a.nl voor alle details over de cursussen en de vereniging. Leden van de vereniging O en A ontvangen maandelijks het Tijdschrift voor Orthopedagogiek en kunnen tegen ledenprijs deelnemen aan de studiebijeenkomsten en studiedagen.


Tags: ,